Καλέστε με στο SKYPE

Γ. Παπανδρέου 17 - Ηράκλειο, t: 2811 113681 - 6946253300

Μυλωνογιάννη 23 - Χανιά , t: 2821 1117046974394497

Άρθρα Ψυχολογίας

Όλοι μας ακούμε συχνά τις αρνητικές επιδράσεις που έχουν στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών οι συγκρούσεις και οι τσακωμοί των γονιών, ιδιαίτερα όταν αυτές λαμβάνουν χώρα παρουσία των παιδιών. Βασισμένοι σε αυτό, πολλοί γονείς καταλήγουν στην ιδέα ότι οφείλουν να αποκρύπτουν παντελώς τις συζυγικές διαφωνίες από τα παιδιά τους. Ακόμα κι αν κάποιος βρίσκει την ιδέα αυτή ελκυστική και καλή, όλοι συμφωνούμε πως κάτι τέτοιο είναι απλά ανέφικτο και μη ρεαλιστικό. Οι συγκρούσεις και τα αρνητικά συναισθήματα που προκύπτουν από αυτές είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της καθημερινής ζωής των ζευγαριών. Ερευνητικά γνωρίζουμε πως ζευγάρια που μπορούν να εκφράζουν ανοιχτά τις διαφωνίες τους και να επεξεργάζονται τις αναπόφευκτες διαφορές τους έχουν μακροπρόθεσμα πιο υγιείς και ευτυχισμένες σχέσεις.
Αυτό που συστήνεται να θυμούνται οι γονείς είναι πως δεν είναι η ίδια η σύγκρουση αλλά η διαχείρισή της που κάνει τη διαφορά. Αν μάθουμε να διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μας με τρόπο τέτοιο ώστε να λειτουργήσουμε σαν ένα θετικό παράδειγμα για τα παιδιά κι όχι σαν μία τραυματική εμπειρία, μπορούμε να τσακωνόμαστε ελεύθερα! Και όπως όλα τα πράγματα σε μία λειτουργική οικογένεια, έτσι και οι καβγάδες έχουν τους κανόνες τους.


Κανόνας 1. Δεν εμπλέκουμε τα παιδιά στις μεταξύ μας συγκρούσεις
Η διαδικασία της επίλυσης μίας σύγκρουσης δεν είναι μία εύκολη κατάσταση και σίγουρα, ξεπερνά τις δυνατότητες ενός μικρού παιδιού. Καμιά φορά η αναστάτωση στο σπίτι είναι τέτοια που το ίδιο το παιδί προσπαθεί να υιοθετήσει το ρόλο του διαμεσολαβητή ή του «πυροσβέστη» ανάμεσα στους γονείς. Συχνά στο επίκεντρο το παιδί βιώνει συναισθήματα ντροπής, ενοχής και φόβου και άγχους, ιδιαίτερα έντονα όταν μάλιστα οι γονείς χρησιμοποιούν το παιδί σαν ενδιάμεσο («πες στον πατέρα σου ότι..») ή όταν του ζητούν να κρατήσει κάποιο μυστικό από τον άλλο γονέα («μην πεις στη μαμά ότι ...»). Χρήσιμο είναι να διαβεβαιώσετε λεκτικά το παιδί ότι δεν ευθύνεται το ίδιο για τη διαφωνία και πως καμιά φορά οι γονείς διαφωνούν στην προσπάθειά τους να βρουν την καλύτερη για όλους λύση. Τονίζουμε πως οι γονείς ξέρουν πώς να λύσουν τη διαφωνία τους και πως η επίλυση είναι καθαρά θέμα των γονιών.


Κανόνας 2. Δεν χρησιμοποιούμε τα παιδιά σαν όπλα
Δύο γονείς θυμωμένοι ή εξοργισμένοι ο ένας με τον άλλον δεν είναι απίθανο, πάνω στην παρόρμηση της στιγμής να μπουν στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν τη σχέση με τα παιδιά τους , προκειμένου να πληγώσουν ο ένας τον άλλον. Το πιο σημαντικό όλων είναι οι γονείς να διαχωρίζουν τους ρόλους τους: είναι πληγωμένοι σύζυγοι αλλά είναι και γονείς. Ως γονείς οφείλουν να προστατεύσουν το παιδί τους, όσο δύσκολο κι αν φαίνεται εκείνη την ώρα με το να μη μιλάνε υποτιμητικά ο ένας για τον άλλον, ούτε με το να προσπαθούν να αποξενώσουν το παιδί από τον ένα γονέα εκβιάζοντας έτσι την εξουσία του ενός προς τον άλλον. Όταν το παιδί εισπράξει κάτι τέτοιο, μπερδεύεται μη ξέροντας πώς να ανταποκριθεί σε αυτό ώστε να μη το απορρίψει ο ένας από τους δύο γονείς και αγχώνεται σηκώνοντας το βάρος της ευθύνης για την αποκατάσταση της διαφωνίας των ενηλίκων.


Κανόνας 3. Φροντίζουμε το παιδί να δει ότι η σύγκρουση επιλύθηκε
Έχουμε δικαίωμα να θυμώνουμε και να καβγαδίζουμε μπροστά στα παιδιά, στη βάση του ότι δεν είμαστε ρομπότ να ελέγχουμε κάθε μας παρόρμηση, όμως έχουμε και υποχρέωση να δίνουμε στα παιδιά μας σωστά μηνύματα για την επίλυση των προβλημάτων και των συγκρούσεων. Είναι εντάξει το παιδί μας να μας δει να μαλώνουμε αν λίγο μετά μας δει και να συμβιβαζόμαστε, και να ζητάμε συγγνώμη και να αγκαλιάζουμε ο ένας τον άλλον τρυφερά. Μέσα από τις διεργασίες αυτές μεγαλώνουμε παιδιά συναισθηματικά υγιή, που δεν συνδέουν το θυμό με την έλλειψη αγάπης και που δε θα φοβούνται αργότερα να διεκδικούν την άποψή τους, εφ' 'όσον θα έχει γίνει βίωμά τους πως οι συγκρούσεις δε σηματοδοτούν το τέλος μιας σχέσης, αλλά σηματοδοτούν νέες λύσεις που είναι απαραίτητες για την εξέλιξη όλης της οικογένειας.


Κανόνας 4. Αναπτύσσουμε δίκτυα συναισθηματικής υποστήριξης για τα παιδιά μας
Το να υπάρχουν γύρω από το παιδί σταθερά και υποστηρικτικά δίκτυα, είτε αυτά περιλαμβάνουν φίλους, είτε συγγενείς, είτε εκπαιδευτικούς φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά για ένα παιδί, ιδιαίτερα όταν στο στενό οικογενειακό του περιβάλλον υπάρχει ένταση. Συνίσταται να αξιοποιείται η επαφή του παιδιού με άλλα υγιή περιβάλλοντα, έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος να στραφεί το παιδί σε παραβατικά πλαίσια ή σε αποκλίνουσες ομάδες συνομηλίκων.


Κανόνας 5. Μιλάμε στα παιδιά για αυτό που συμβαίνει και αξιοποιούμε τη συναισθηματική αγωγή
Η συζήτηση με το παιδί για τα συναισθήματά του σε σχέση με τις συζυγικές προστριβές δεν είναι και η πιο εύκολη διαδικασία. Όσο άσχημα κι αν αισθανόμαστε εμείς σαν ενήλικες, βοηθάει να σκεφτόμαστε πόσο πιο άσχημα νιώθει ένα παιδί και πόσο πιο ανίκανο να διαχειριστεί αυτό που συμβαίνει. Χρειάζεται λοιπόν την καθοδήγησή μας, την ήρεμη αντίδρασή μας μετά τη σύγκρουση, τη διαβεβαίωσή μας ότι οι γονείς ξέρουν να λύνουν τις διαφωνίες που προκύπτουν και πως δεν ευθύνεται το παιδί για αυτές και την ενθάρρυνσή μας να μιλήσουν τα ίδια για το πώς νιώθουν. Περιγράφουμε με ήρεμη φωνή το τι συνέβη και εξηγούμε πως οι δύο γονείς αναζητούν την καλύτερη λύση για όλους μες το σπίτι.


Οι αναστατώσεις, οι αλλαγές και οι συζυγικές συγκρούσεις είναι που δημιουργούν και διατηρούν τους μόνιμους και σταθερούς δεσμούς μες την οικογένεια και αν αυτό το μεταβιβάσουμε σαν γνώση στα παιδιά μας, μάλλον πως θα τους έχουμε κάνει ένα σπουδαίο δώρο για την ενήλικη ζωή τους.

Κονιδάκη Ελπίδα- Ψυχολόγος
InterNus- Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Published in Articles
Τετάρτη, 04 Ιανουαρίου 2017 00:00

Κάνε κάτι διαφορετικό.

Κάνε κάτι διαφορετικό απ' ότι έκανες μέχρι σήμερα!
Υπάρχουν 8 απλά βήματα βασισμένα στη θεωρία των Bill O' Hanlon και Scott D.Miller που περιγράφονται στο Μοντέλο της Εστιασμένης στη λύση Θεραπείας (Solution- Focused Therapy) και που αν τα ακολουθήσεις μπορείς να δεις τα πράγματα να αλλάζουν.
Όπως περιέγραψε και ο Einstein «παράνοια είναι να κάνεις συνεχώς το ίδιο πράγμα και να περιμένεις διαφορετικά αποτελέσματα». Οπότε... κάνε κάτι διαφορετικό!
Πώς να διακόψεις τα δυσλειτουργικά μοτίβα βελτιώνοντας τα πράγματα:
Βήμα 1ο: Σκέψου τι κάνεις όταν έχεις να αντιμετωπίσεις μία προβληματική κατάσταση και άλλαξε ένα οποιοδήποτε μέρος της κατάστασης αυτής. Διάλεξε ένα μόνο πράγμα για να αλλάξεις, αυτό μπορεί να είναι ο χρόνος, η σωματική σου αντίδραση, οι λέξεις που χρησιμοποιείς, το μέρος στο οποίο βρίσκεσαι ή τη σειρά των συμπεριφορών που υιοθετείς.
Για παράδειγμα, έστω ότι θυμώνετε με τον/την σύντροφό σας και αρχίζετε να τσακώνεστε έντονα με φωνές, απειλές και συναισθηματικούς εκβιασμούς. Δοκιμάστε να αλλάξετε κάτι από την κατάσταση αυτή, ένα μόνο πράγμα. Μπορείτε να επιλέξετε να μιλήσετε χαμηλόφωνα ή και να σιωπήσετε για μερικά λεπτά, έως ότου ηρεμήσετε και εμπλακείτε σε μία χρήσιμη συζήτηση. Ή μπορεί να επιλέξετε να αλλάξετε για λίγη ώρα δωμάτιο ή να πάτε μία βόλτα. Αλλάζοντας το μέρος που βρίσκεστε, θα προκύψουν αλλαγές και σε άλλα επίπεδα.
Βήμα 2ο: Σκέψου κάτι που κάποιος άλλος κάνει και βελτιώνει την προβληματική κατάσταση. Προσπάθησε να κάνεις αυτό που θα έκανε εκείνος την επόμενη φορά που το πρόβλημά σου προκύψει. Ή σκέψου τι έκανες κάποια φορά στο παρελθόν που βελτίωσε την κατάσταση.
Αφού κατάφερες έστω και μία φορά στο παρελθόν να δώσεις λύση στο πρόβλημά σου μπορείς και δεύτερη. Εμπιστεύσου το απόθεμα δύναμης που έχεις μέσα σου.
Βήμα 3ο: Μην επιτρέπεις στα συναισθήματά σου να σε κυριαρχήσουν. Το συναίσθημα είναι αυτό που θα σε οδηγήσει στο να κάνεις κάτι, αλλά το τι να κάνεις θα στο υπαγορεύσει η σκέψη σου. Η δράση είναι προϊόν ενσυνείδητης απόφασης, επέλεξε το δρόμο που θέλεις να ακολουθήσεις και την επόμενή σου κίνηση. Μην ξεχνάς ότι πάντα έχουμε επιλογές και το συναίσθημα συχνά μας εμποδίζει να τις δούμε καθαρά.
Βήμα 4ο: Άλλαξε την εστίαση σου. Συχνά αυτό στο οποίο στρέφουμε την προσοχή μας μεγεθύνεται ως προς τη σημασία που του δίνουμε για τη ζωή μας. Για να δώσεις λύση σε ένα πρόβλημα, χρειάζεσαι να ανοίξεις την προοπτική σου, να διευρύνεις την εστίασή σου. Αυτό πρακτικά σημαίνει να πάρεις απόσταση από αυτό που σε προβληματίζει, και να το δεις μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να κρύβονται απαντήσεις.
Βήμα 5ο: Σκέψου πώς θα είναι τα πράγματα στο μέλλον. Φαντάσου ένα μέλλον στο οποίο δε θα έχεις το πρόβλημα που έχεις τώρα. Πώς θα είναι τότε τα πράγματα; Τι μπορείς να κάνεις από το σημείο που βρίσκεσαι τώρα για να δημιουργήσεις αυτό το μέλλον;
Βήμα 6ο: Σκέψου όλες εκείνες τις φορές που τα πράγματα εξελίχθηκαν καλά. Μίλησε για όλες εκείνες τις φορές που το πρόβλημα δεν εμφανίστηκε ή που εμφανίστηκε αλλά ήταν εύκολα διαχειρίσιμο. Θυμήσου ότι διατηρείς τον έλεγχο της κατάστασης κι ακόμα κι αν δεν μπορείς να αλλάξεις το ίδιο το πρόβλημα, μπορείς να αλλάξεις τη δική σου στάση απέναντι σε αυτό. Άλλαξε εσύ ο ίδιος την ιστορία σου.
Βήμα 7ο: Πίστεψε σε κάτι ανώτερο από σένα. Είναι γεγονός πως κάποια πράγματα συμβαίνουν και βρίσκονται πέρα από τον έλεγχό μας. Αναγνώρισε το κομμάτι εκείνο που η δική σου συμβολή δεν έχει θέση και άφησε τα πράγματα να κυλήσουν. Η νύχτα διαδέχεται τη μέρα είτε το θέλουμε είτε όχι.
Βήμα 8ο: Για να βελτιώσεις τα πράγματα ξεκίνα να σχολιάζεις μόνο τα γεγονότα και τα πράγματα που βλέπεις να συμβαίνουν, δηλ. τις συμπεριφορές. Δεν είναι πολύ χρήσιμο να μιλάμε για το τι σκέφτεται ή τι νιώθει ο άλλος γιατί πολύ απλά ίσως δεν το γνωρίζουμε. Μπορούμε όμως να μιλήσουμε για συμπεριφορές.
Όταν θέλεις να παραπονεθείς για κάτι, σχολίασε την πράξη που δεν σου άρεσε. Πχ. «Δε μου αρέσει να με διακόπτεις όταν μιλάω» κι όχι «Με διακόπτεις μόνο και μόνο για να θυμώσω!» .
Όταν θέλεις να ζητήσεις κάτι από κάποιον, μίλησε για την πράξη που θέλεις να κάνει. Πχ. «Είμαι αναστατωμένος τώρα, μπορείς να με αφήσεις για λίγο μόνο μου να ηρεμήσω;» κι όχι «Είσαι απαράδεκτος, δε θέλω να σου μιλήσω άλλο».
Όταν επαινείς κάποιον, μίλησε για την πράξη που έκανε και σου άρεσε. Πχ. σε ένα μικρό παιδί «Πόσο με βοηθάς που μάζεψες το πιάτο σου από το τραπέζι σήμερα το μεσημέρι» κι όχι «Τι καλό παιδί που είσαι!».


Οι παραπάνω τεχνικές είναι εύκολα εφαρμόσιμες και οι περισσότεροι από μας τις έχουμε χρησιμοποιήσει σε κάποια φάση της ζωής μας στη διαδικασία αναζήτησης λύσης σε κάποιο πρόβλημα ακόμα κι αν δεν το έχουμε αντιληφθεί άμεσα. Όταν συνειδητά επιλέξουμε να ακολουθήσουμε τα παραπάνω βήματα ή κάποια από αυτά, θα δούμε ότι απαιτείται λιγότερος ψυχικός κόπος και ότι θα είμαστε σε θέση να παρατηρούμε τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μας και να μην ματαιωνόμαστε.

 

Κονιδάκη Ελπίδα – Ψυχολόγος
InterNus- Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/είας

ψυχολόγος χανια

ψυχολόγος ηράκλειο

Published in Articles

Όλοι οι άνθρωποι βιώνουμε το αίσθημα ντροπής κα του άγχους όταν βρισκόμαστε σε καινούργιες κοινωνικές καταστάσεις ή όταν πρέπει να παρευρεθούμε σε ένα μέρος γεμάτο κόσμο, αλλά μόλις ξεπεράσουμε τον αρχικό δισταγμό συνήθως βρίσκουμε την εμπειρία ευχάριστη. Επίσης, θα έχουν συμβεί στιγμές να αισθανόμαστε έντονη ανησυχία όταν πρόκειται να δώσουμε μια ομιλία ή να παρουσιάσουμε μια εργασία στον επαγγελματικό μας χώρο. Κάτι τέτοιο ασφαλώς δεν συγκαταλέγεται στις φοβίες, αλλά σε καθημερινές περιστάσεις της ζωής και σε φυσιολογικές ανθρώπινες αντιδράσεις. Το άγχος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι μάλλον λειτουργικό, καθότι συμβάλει σε μια καλύτερη επίδοση και μας κινητοποιεί να επιτύχουμε το στόχο μας. Για τα άτομα όμως που υποφέρουν από κοινωνική φοβία αυτό το φυσιολογικό και δικαιολογημένο άγχος παίρνει άλλες διαστάσεις.


Κοινωνική Φοβία ή Κοινωνικό Άγχος


Ως φοβία θεωρείται η κάθε μη ρεαλιστική και συνήθως ακραία αντίδραση φόβου που προκαλείται αυτόματα, δεν μπορεί να ελεγχθεί με τη θέλησή μας και οδηγεί σε μια αποφευκτική συμπεριφορά. Τα άτομα που υποφέρουν από φοβίες έχουν επίγνωση της υπερβολής τους, άσχετα αν δεν μπορούν να την ελέγξουν.
Το κοινωνικό άγχος μπορεί να περιορίζεται σε ένα μόνο είδος κοινωνικών καταστάσεων (π.χ. μόνο όταν απαιτείται από το άτομο να αναλάβει δραστηριότητα μπροστά σε κοινό) ή να εμφανίζεται σε κάθε είδους κοινωνική συναναστροφή. Η κοινωνική φοβία αναφέρεται στο φόβο του ατόμου ότι θα γίνει αντικείμενο παρατήρησης και κριτικής από τους γύρω του. Το άτομο που υποφέρει από κοινωνική φοβία αισθάνεται ότι στις κοινωνικές του συναναστροφές αποτελεί το επίκεντρο της προσοχής, ότι οι γύρω του παρατηρούν και σχολιάζουν αρνητικά τα λόγια, τις πράξεις του και γενικά την παρουσία του, γεγονός που του προκαλεί άγχος και ντροπή.
Η κοινωνική φοβία συγκαταλέγεται στις αγχώδης διαταραχές. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα αυτά είναι τόσο έντονα που μας απασχολούν πάντα σε καταστάσεις στις οποίες θεωρούμε ότι γινόμαστε αντικείμενο κριτικής και παρατήρησης από τους άλλους και τις οποίες οι άλλοι αντιμετωπίζουν με λιγότερο άγχος. Το άτομο ταράζεται πολύ στην ιδέα και φοβάται ότι θα βρεθεί σε αμηχανία από κάτι που δεν κάνει σωστά το ίδιο ή επειδή θα το σχολιάσουν οι άλλοι ακόμα κι όταν κάνει κάτι με το σωστό τρόπο. Βασικό χαρακτηριστικό των ατόμων αυτών είναι ο έντονος φόβος κριτικής και ταπείνωσης. Σκέφτεται ότι οι άλλοι θα τον παρατηρούν, θα εξετάζουν προσεκτικά κάθε του κίνηση. Αναμένει ότι θα γελοιοποιηθεί, θα υποτιμηθεί, και ότι οι άλλοι θα κάνουν προσβλητικά και αποδοκιμαστικά σχόλια και όταν μπορεί αποφεύγει αυτές τις καταστάσεις.
Συχνά ακόμα αισθάνεται θλίψη, μοναξιά και ότι είναι αποκομμένο από τους άλλους, κάτι ωστόσο φυσιολογικό και αναμενόμενο αφού και το ίδιο αποφεύγει την αλληλεπίδραση μαζί τους. Επίσης, τα άτομα με κοινωνική φοβία έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, μειωμένη αυτοπεποίθηση και αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους. Σκέφτονται ότι δεν έχουν τις κοινωνικές δεξιότητες που οι άλλοι έχουν για να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τέτοιες καταστάσεις. Πιστεύουν ότι όλοι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα σε διάφορους τομείς της ζωής τους ενώ για τον εαυτό τους πιστεύουν ότι κάνουν συνέχεια και μόνο λάθη, κυρίως στις συναναστροφές τους με άλλους ανθρώπους. Ωστόσο συχνά αναγνωρίζουν ότι το άγχος τους και οι φόβοι τους είναι υπερβολικοί αλλά παραβλέπουν τις εμπειρίες στις οποίες τα έχουν καταφέρει εξίσου καλά με τους άλλους και εμμένουν στις ίδιες δυσλειτουργικές και στρεσογόνες σκέψεις.


Υπάρχουν 2 κατηγορίες κοινωνικής φοβίας .

Η πρώτη κατηγορία είναι η ειδική κοινωνική φοβία όπου το άτομο φοβάται να προβεί σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, όταν το παρατηρούν άλλα πρόσωπα, π.χ. πολλά άτομα αποφεύγουν να τρώνε μπροστά σε τρίτους, να γράφουν, να μιλάνε μπροστά σε κοινό, να απευθύνονται σε άτομα κύρους κ.α. Η δεύτερη κατηγορία είναι η γενικευμένη κοινωνική φοβία όπου το άτομο φοβάται την κριτική από τρίτους σε μια πληθώρα καταστάσεων της καθημερινής ζωής.
Η κοινωνική φοβία παρατηρείται συχνά τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Έρευνες δείχνουν ότι 3% ως 13% των ανθρώπων εμφανίζουν αυτή τη διαταραχή κατά την διάρκεια της ζωής τους. Τις περισσότερες φορές η κοινωνική φοβία εμφανίζεται στις ηλικίες από 5 έως 13 χρονών, ωστόσο αρκετές φορές εμφανίζεται και μετά τα 25 χρόνια.

Οι Αιτίες Εκδήλωσης της Κοινωνικής Φοβίας
• Τραυματικά γεγονότα. Το άτομο σκέφτηκε ή παρατήρησε ότι οι άλλοι φέρονται υποτιμητικά σε αυτό κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας με αποτέλεσμα να αξιολόγησε ως αρνητική την εμπειρία και έκτοτε να αποφεύγει παρόμοιες καταστάσεις.
• Μίμηση προτύπων. Το άτομο έμαθε να φοβάται ορισμένες καταστάσεις παρατηρώντας τις αντιδράσεις και υιοθετώντας τις αντιλήψεις άλλων προσώπων κυρίως εκείνων που θεωρεί σημαντικά στη ζωή του.
• Υπάρχουν ενδείξεις ότι παίζουν ρόλο, μεταξύ άλλων παραγόντων, και η γονιδιακή προδιάθεση του ατόμου
Συνήθη Συμπτώματα
Όταν ένα άτομο εκτίθεται στο φοβικό του αντικείμενο ή σε μια φοβική του κατάσταση, τότε παρατηρούνται μία σειρά από σωματικές, συμπεριφοριστικές γνωστικές και συναισθηματικές αντιδράσεις, όπως ακριβώς και σε μία έντονη κρίση άγχους/πανικού. Με άλλα λόγια, το σώμα καλείται να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα και να είναι προετοιμασμένο για άμεση αποφυγή και φυγή.
Συνεπώς, κάθε φορά που το άτομο εκτίθεται κοινωνικά εκδηλώνει συγκεκριμένες:
Σωματικές αντιδράσεις: όπως το κοκκίνισμα του προσώπου, η ναυτία ,ο εμετός, η συχνουρία, η ταχυκαρδία, η εφίδρωση, ο κόμπος στο λαιμό, οι κράμπες στο στομάχι και αδυναμία ελέγχου της αναπνοής.
Συμπεριφοριστικές αντιδράσεις: πχ η αποφυγή ή η φυγή από την κατάσταση που προκαλεί φόβο
Γνωστικές αντιδράσεις: πχ σκέψεις του τύπου «Τώρα θα πεθάνω», «Θα λιποθυμήσω μέσα στον κόσμο και θα γίνω ρεζίλι» κ.ά.
Συναισθηματικές αντιδράσεις: Κινητοποιούνται πολλά και επώδυνα συναισθήματα όπως φόβος, θυμός, απόγνωση κ.ά.
Όταν τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται σε συνάρτηση με καθημερινές καταστάσεις που δεν είναι αλλά βιώνονται ως «απειλητικές», τότε η ψυχική οδύνη είναι μεγάλη. Η κοινωνική φοβία μπορεί να συνυπάρχει με κατάθλιψη ,διαταραχή πανικού και άλλες φοβίες
Πώς Αντιμετωπίζεται;
Ο πιο αποτελεσματικός και ενδεδειγμένος τρόπος για την αντιμετώπιση της κοινωνικής φοβίας είναι η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία. Η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία αφορά στην τροποποίηση τόσο του τρόπου σκέψης του ατόμου όσο και της συμπεριφοράς του.
Σχετικά με τον τρόπο σκέψης του το άτομο θα προσπαθήσει με την βοήθεια του ψυχολόγου, να αντικαταστήσει τις δυσλειτουργικές σκέψεις του, με ρεαλιστικές σκέψεις, στηριζόμενες στην αντικειμενική πραγματικότητα. Μέσα από τη Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία γίνεται προσπάθεια να αναδομηθεί η αντίληψη του ατόμου ότι οι γύρω του το κρίνουν και το παρατηρούν διαρκώς.
Στόχος είναι να συνειδητοποιήσει το άτομο ότι αυτή του η αντίληψη δεν είναι ρεαλιστική και να την αντικαταστήσει με μια αντίληψη που να ανταποκρίνεται στην αντικειμενική πραγματικότητα, μια ρεαλιστική δηλαδή αντίληψη.
Η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο στις σκέψεις, όσο και στη συμπεριφορά του ατόμου. Μέσα από τη θεραπεία το άτομο μαθαίνει τεχνικές ώστε να αντιμετωπίσει το πρόβλημά του με επιτυχία. .

Ζησίμου Βασιλική - Σύμβουλος ψυχικής υγείας

InterNus - Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Published in Articles
Σάββατο, 05 Μαρτίου 2016 00:00

Το άγχος

Το άγχος προέρχεται από το ρήμα άγχω που σημαίνει πνίγω (σφίγγω πιεστικά στο λαιμό). Αυτό είναι το γενικότερο αίσθημα που αναφέρουν οι περισσότεροι άνθρωποι όταν βιώνουν μια περίοδο παρατεταμένου άγχους.
Όλοι σχεδόν αισθανόμαστε άγχος κάποια στιγμή στη ζωή μας, τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά. Το άγχος είναι ένα λειτουργικό συναίσθημα, το οποίο συχνά μας διευκολύνει στην αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων οι οποίες απαιτούν συγκέντρωση, αποτελεσματικότητα και δεξιότητες. Το άγχος επίσης, μπορεί να μας βοηθήσει σε περιπτώσεις μιας επικείμενης απώλειας, προετοιμάζοντάς μας έτσι για το δύσκολο και τραυματικό γεγονός. Επιπρόσθετα, λειτουργεί βοηθητικά ως ένας παράγοντας κινητοποίησης προκειμένου να επιτύχουμε κάποιες αλλαγές στη ζωή μας και να ικανοποιήσουμε ανώτερες βασικές μας ανάγκες στην πορεία της αυτοπραγμάτωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις συναντάται συνήθως με τον όρο υπαρξιακό άγχος.
Όταν όμως το βίωμα του άγχους είναι υπερβολικό σε ένταση, δυσανάλογο σε σχέση με το ερέθισμα που το προκαλεί και επίμονο στο χρόνο, τότε ενδέχεται να χάσει τη λειτουργικότητά του και να μετατραπεί σε στοιχείο που παρεμποδίζει την ομαλή προσαρμογή του ατόμου. Για παράδειγμα μειώνεται η αποδοτικότητα του ατόμου στην καθημερινότητά του σε τομείς όπως η εργασία, οι κοινωνικές εκδηλώσεις κ.α. Έτσι, αντί να προετοιμάζει τον οργανισμό για την αντιμετώπιση της δύσκολης κατάστασης, τον προτρέπει στην αποφυγή της. Το αποτέλεσμα της συνεχούς αποφυγής των αγχογόνων καταστάσεων είναι η κορύφωση και η γενίκευση του άγχους ακόμα και όταν απουσιάζουν τα ερεθίσματα που το προκαλούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις αποτελεί ένδειξη κάποιας αγχώδους διαταραχής είτε γενικευμένης είτε συνδεόμενης με συγκεκριμένες καταστάσεις. Οι αγχώδεις διαταραχές είναι οι συχνότερες ψυχικές διαταραχές στο γενικό πληθυσμό με ποσοστό συχνότητας 3,5 %. Μερικές από τις πιο συχνές αγχώδεις διαταραχές είναι η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η διαταραχή πανικού και η αγοραφοβία, η ψυχαναγκαστική καταναγκαστική διαταραχή κ.α.

Στις αγχώδεις διαταραχές παρατηρούνται συναισθηματικά ή ψυχικά συμπτώματα, όπως:
- υπερένταση,
- αναστάτωση,
- εκνευρισμός,
- δυσφορία,
- αγωνία,
- αίσθημα ότι κάτι κακό θα συμβεί

και σωματικά συμπτώματα, όπως:
- εφίδρωση,
- ζάλη,
- τρέμουλο,
- πόνος ή πλάκωμα στο στήθος,
- δύσπνοια,
- μυρμήγκιασμα,
- μουδιάσματα,
- ναυτία κ.α.
Με αυτόν τον τρόπο μας προειδοποιεί το σώμα μας ότι κάτι δεν πάει καλά, ότι ο τρόπος με τον οποίο έχουμε οργανώσει την καθημερινότητά μας και ο τρόπος που σκεφτόμαστε και αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες μας φαίνεται να μην είναι λειτουργικός.

Το παθολογικό άγχος μπορεί να οφείλεται σε έναν συνδυασμό διαφορετικών παραγόντων όπως η ιδιοσυγκρασία του ατόμου, οι προηγούμενες εμπειρίες και τραυματικά γεγονότα στη ζωή (για παράδειγμα στην παιδική ηλικία «το άγχος αποχωρισμού»), το στρεσογόνο περιβάλλον, διάφοροι εκλυτικοί παράγοντες (για παράδειγμα περιβάλλον με πολλές εντάσεις ή οι καταστάσεις που βιώνει το άτομο στην καθημερινότητα στις οποίες αισθάνεται ότι δεν έχει τον έλεγχο). Υπάρχουν όμως και παράγοντες οι οποίοι συντηρούν και διαιωνίζουν το αίσθημα του άγχους. Για παράδειγμα, μπορεί το άτομο να βιώσει μια περίοδο με έντονο άγχος το οποίο μπορεί να προκαλέσει διάφορα σωματικά συμπτώματα όπως δύσπνοια ή πόνους στο στήθος. Στην συνέχεια, η παρατήρηση των συμπτωμάτων από το ίδιο το άτομο μπορεί να συνδεθεί με περισσότερο φόβο και άγχος το οποίο με τη σειρά του είναι πιθανό να συμβάλλει στη διατήρηση των συμπτωμάτων, αποκτώντας έτσι τη μορφή ενός φαύλου κύκλου, με τα συμπτώματα (ψυχολογικά και σωματικά) συνεχώς να κλιμακώνονται καθιστώντας το άτομο ανήμπορο να λειτουργήσει στην καθημερινότητά του. Στη προέκταση αυτής της διαδικασίας το άτομο είναι πιθανό να βιώσει επεισόδια με έντονα συμπτώματα όπως σωματικά, τα οποία είναι αυτά που θα του προκαλέσουν έντονο φόβο και ψυχολογικά, τα οποία είναι γνωστά με τον όρο κρίση πανικού.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων όμως, η επίσκεψη σε έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει και μέσα από μία εξειδικευμένη αντιμετώπιση της αγχώδους διαταραχής τα συμπτώματα σταδιακά να υποχωρήσουν και το άτομο να γίνει περισσότερο λειτουργικό στην καθημερινότητά του. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση είναι αποδοτική σε ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που εμφανίζουν αγχώδεις διαταραχές. Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις πολύ θετικά αποτελέσματα έχει και ο συνδυασμός ψυχοθεραπείας και της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Όσον αφορά την ψυχοθεραπεία, εξαιρετικά αποδοτικό είναι το μοντέλο της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας θέτοντας ως πρώτο σημαντικό βήμα την ανίχνευση των αρχικών ερεθισμάτων που πυροδοτούν το άγχος και την εκπαίδευση των θεραπευόμενων στην αυτοπαρατήρηση τους. Στη συνέχεια οι θεραπευόμενοι μαθαίνουν να ανακαλύπτουν τη σχέση ανάμεσα στις σκέψεις και το άγχος τους. Κύριος στόχος της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας είναι να βοηθήσει τους θεραπευόμενους να δημιουργήσουν περισσότερο ισορροπημένες προοπτικές και να ερμηνεύουν όλες τις νέες καταστάσεις που συναντούν με αντικειμενικότητα, αναδομώντας τη δική τους θεώρηση του κόσμου. Τέλος, τα αποτελέσματα της θεραπείας τείνουν να είναι ακόμη καλύτερα όταν συνδυάζονται και με διάφορες τεχνικές χαλάρωσης, όπως η διαφραγματική αναπνοή, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, οι ευχάριστες νοερές εικόνες κ.α.

ΜΗΤΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ
InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ψυχολόγος Ηράκλειο

ψυχολογος χανια

Published in Articles

Η κρίση πανικού ορίζεται ως το ξέσπασμα ενός έντονου άγχους που τις περισσότερες φορές συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα και καταστροφικές σκέψεις. Η διάρκειά του κυμαίνεται από δύο με τρία λεπτά έως και μισή ώρα. Κατά την υποχώρηση της κρίσης παρατηρείται μια αίσθηση αδυναμίας και εξουθένωσης. Οι κρίσεις πανικού μπορεί να εκδηλώνονται πολλές φορές στο διάστημα μίας εβδομάδας ή και μέσα στην ίδια ημέρα. Άλλοτε έρχονται ως αποτέλεσμα άγχους ή έντονου στρες και άλλοτε εμφανίζονται εντελώς ξαφνικά ή σε καταστάσεις όπου οι περισσότεροι άνθρωποι δεν περιμένουν να αισθανθούν φόβο. Αυτό που κάνει το αίσθημα του φόβου μεγαλύτερο είναι ο συνδυασμός της ταχύτητας με την οποία εμφανίζονται τα συμπτώματα, της έντασης τους και το γεγονός ότι επηρεάζουν πολλά μέρη του σώματος. Αν και η ηλικία έναρξης της διαταραχής ποικίλει, συνήθως αρχίζει ανάμεσα στην όψιμη εφηβεία και την ηλικία των 35 ετών.
Οι κρίσεις πανικού συνοδεύονται από έναν συνδυασμό ψυχολογικών και σωματικών συμπτωμάτων. Όποιος βιώσει μία κρίση πανικού πάντως δεν έχει απαραίτητα όλα τα συμπτώματα αλλά αρκούν κάποια από αυτά τα οποία είναι τα εξής:
-Τρέμουλα ή έντονος τρόμος
-Εφίδρωση
-Επιτάχυνση του καρδιακού ρυθμού
-Αίσθημα ζάλης ή λιποθυμίας
-Πόνος ή δυσφορία στο στήθος
-Ναυτία
-Φόβος απώλειας ελέγχου ή ότι τρελαίνεται
-Φόβος ότι θα πεθάνει
-Ρίγη ή ξαφνικό αίσθημα ζέστης
-Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα
-Αίσθημα πνιγμού

Κατά την υποχώρηση της κρίσης πανικού, οι πάσχοντες αισθάνονται εξαντλημένοι και μπερδεμένοι. Είναι λογικό πολλοί άνθρωποι να
πιστεύουν ότι έχουν κάποιο οργανικό πρόβλημα με αποτέλεσμα να αναζητούν ιατρική βοήθεια στο νοσοκομείο. Κάποιοι αισθάνονται ντροπή ή αμηχανία ως αποτέλεσμα της αίσθησης έλλειψης αυτοελέγχου και πάσχουν σιωπηλά αντί να αποκαλύψουν τα προβλήματά τους ή να αναζητήσουν επαγγελματική βοήθεια.
Η αποφυγή των καταστάσεων στις οποίες μπορεί να εμφανιστεί μια κρίση πανικού είναι δυνατόν να επηρεάσει τη ζωή του ατόμου τόσο όσο και οι κρίσεις. Η ανησυχία για επικείμενες κρίσεις πανικού είναι γνωστή ως άγχος αναμονής. Η αντιμετώπιση του άγχους αναμονής είναι από τα πιο σημαντικά κομμάτια στη θεραπεία της διαταραχής πανικού. Σήμερα γνωρίζουμε ότι στην κλινική πράξη, η αγοραφοβία και η διαταραχή πανικού συμβαίνουν τόσο συχνά μαζί, που είναι λίγες οι περιπτώσεις που η κάθε μια διαταραχή συναντιέται μόνη της. Δηλαδή το άτομο, πρώτα υφίσταται μία ή περισσότερες προσβολές πανικού, μετά αναπτύσσει το φόβο ότι θα ξανασυμβεί (άγχος αναμονής) και μετά αρχίζει να αποφεύγει καταστάσεις όπου η πιθανότητα να συμβεί κάποια προσβολή πανικού του δημιουργεί έντονο φόβο (αγοραφοβία).
Είναι όμως ιδιαίτερα σημαντικό να τονίσουμε ότι υπάρχουν σωματικές ασθένειες οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όμοια με αυτά του πανικού. Συνήθως, άλλα συνοδά συμπτώματα υποδεικνύουν ότι υπάρχει κάποια σωματική πάθηση. Μερικές παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όμοια με αυτά του πανικού είναι οι ακόλουθες:
-Αρρυθμίες
-Υπερθυρεοειδισμός
-Καρδιακή ανεπάρκεια
-Επιληψία
-Διαταραχές που επηρεάζουν την αναπνοή
-Υπερβολική χρήση ορισμένων φαρμάκων
-Υπερβολική χρήση ή στέρηση από καφεΐνη , ναρκωτικά ή αλκοόλ
Αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία ότι μπορεί να πάσχετε από κάποια σοβαρή σωματική ασθένεια, είναι σημαντικό ο γιατρός σας να λάβει ένα πλήρες ιατρικό ιστορικό, να σας εξετάσει και να σας υποβάλλει σε κάποιες ιατρικές εξετάσεις.

Τι προκαλεί τον πανικό και την αγοραφοβία;
Ένας συνδυασμός παραγόντων επιδρά στην εμφάνιση των κρίσεων και της διαταραχής πανικού. Βέβαια ο συγκεκριμένος συνδυασμός διαφέρει από άτομο σε άτομο. Οι παράγοντες αυτοί ομαδοποιούνται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες, οι οποίες όταν συνδυάζονται και κλιμακώνονται σταδιακά προκαλούν πανικό.
1.Μερικοί άνθρωποι είναι ευάλωτοι ως αποτέλεσμα της ιδιοσυγκρασίας τους ή εξαιτίας των εμπειριών της παιδικής τους ηλικίας.
2.Υπάρχουν άμεσοι στρεσογόνοι ή εκλυτικοί παράγοντες που φέρνουν μια αιφνίδια κρίση.
3.Υπάρχει ένα σύνολο παραγόντων που ασκούν επίδραση και συντηρούν τη διεργασία δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο, μέσα στον οποίο οι κρίσεις πανικού επιδεινώνονται ή εμφανίζονται πιο συχνά.

Θεραπευτική αντιμετώπιση
Οι έρευνες και η εκτεταμένη κλινική εμπειρία των ειδικών δείχνουν ότι οι περισσότεροι πάσχοντες από πανικό μπορούν να θεραπευτούν εάν εξασκηθούν στη χρήση συγκεκριμένων τεχνικών υπό της καθοδήγησή τους. Οι θεραπείες περιλαμβάνουν τις ψυχολογικές παρεμβάσεις , κυρίως την Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Θεραπεία και τη χορήγηση φαρμάκων, ιδιαίτερα τη χρήση των τρικυκλικών και των ήπιων ηρεμιστικών. Οι πάσχοντες από διαταραχή πανικού μπορεί να φοβούνται ότι δεν θα θεραπευτούν ποτέ. Είναι ενθαρρυντικό όμως το εύρημα ότι το 80% με 90% των ατόμων με διαταραχή πανικού αναφέρει σημαντική και διαρκή βελτίωση με την εφαρμογή των Γνωσιακών - Συμπεριφοριστικών μεθόδων.
Η εφαρμογή των τεχνικών της Γνωσιακής-Συμπεριφοριστικής θεραπείας βοηθούν στην αναγνώριση , στην αναθεώρηση και στην τροποποίηση των παράλογων αρνητικών ερμηνειών που δίνουν οι πάσχοντες στα γεγονότα ή στις καταστάσεις. Έτσι λοιπόν, η θεραπεία επιτρέπει στον πάσχοντα να αναγνωρίσει και να εξετάσει με ακρίβεια πως παράγονται τα συμπτώματα και να εξασκηθεί σε συστηματικές μεθόδους για να εμποδίσει ή να ελέγξει τα συμπτώματα.
Οι απόψεις των ειδικών σχετικά με τη χρήση φαρμάκων στη διαταραχή πανικού διαφοροποιούνται. Φαίνεται όμως, ότι τα φάρμακα μπορεί να είναι αποτελεσματικά σε βραχυπρόθεσμη βάση, όταν το άγχος είναι πάρα πολύ έντονο, οπότε το άτομο δεν μπορεί να αρχίσει να εξασκείται σε τεχνικές διαχείρισης άγχους.
Σε κάθε περίπτωση η χορήγηση φαρμάκων αποφεύγεται και προτείνεται μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις και σε συνδυασμό με Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική θεραπεία.

ΜΗΤΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Published in Articles
Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2015 00:00

Τεχνικές χαλάρωσης και αναπνοής

Η έννοια της χαλάρωσης έχει αρχίσει πλέον να απασχολεί τον σύγχρονο άνθρωπο, καθώς ο τρόπος ζωής και οι απαιτήσεις της καθημερινότητας το επιβάλλουν, ώστε να μπορεί το ίδιο το άτομο να αποφορτίζεται αλλά και να απολαμβάνει το χρόνο ανάπαυσης που του απομένει μετά από μία κουραστική ημέρα. Γενικότερα, η χαλάρωση αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο που μας βοηθά να ρίχνουμε τους αυξημένους ρυθμούς λειτουργίας του οργανισμού με στόχο την μείωση της πίεσης, της υπερέντασης και των συνοδών δυσάρεστων σωματικών συμπτωμάτων.

Ο νους μας δέχεται συνεχώς ερεθίσματα από τη καθημερινή ζωή κάτι που έχει, ως αποτέλεσμα να περνάμε μέρος από τη ζωή μας σε μία κατάσταση έντασης ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η ένταση συχνά συσσωρευεται στο σώμα, κάποια από τα πιο συνηθισμένα σημεία συσσωρευνένης έντασης είναι το σφιγμένο στομάχι, οι ανασηκωμένοι ώμοι και οι σκληρές και σκυθρωπές εκφράσεις προσώπου. Αυτή η υπερένταση προκαλεί ταλαιπωρία, επιβαρύνει την υγεία , αναλώνει την ενέργειά και μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε υπερκόπωση.

ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ

Η βαθιά χαλάρωση είναι ένας θαυμάσιος τρόπος να αναζωογονήσουμε ένα κουρασμένο σώμα. Έχει αποδειχτεί ότι 10 με 20 λεπτά βαθιάς χαλάρωσης ισοδυναμεί με δύο ώρες πολύ καλού ύπνου, από πλευράς ξεκούρασης.

Τα πλεονεκτήματα της χαλάρωσης είναι ευεργετικά, καθώς:
•Μειώνει την πίεση του αίματος.
•Ηρεμεί το νου και τον οδηγεί σε μία πιο αντικειμενική και δημιουργική κατάσταση.
•Αναζωογονεί και ηρεμεί το νευρικό σύστημα, διδάσκοντας έτσι την αταραξία σε καταστάσεις πίεσης.
•Βοηθάει στην ενδοσκόπηση και την αυτογνωσία.
•Συμβάλλει στην πνευματική εμβάθυνση και προετοιμάζει κατάλληλα το νου για διαλογισμό.

ΜΕΘΟΔΟΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ

Μία από τη βασικότερες μορφές χαλάρωσης πραγματοποιείται με τη χρήση της αναπνοής για να ηρεμήσουμε το νευρικό μας σύστημα. Παρατηρώντας την αναπνοή σε καταστάσεις στρες και άγχους ο ρυθμός γίνεται γρήγορος και κοφτός. Η αλλαγή του ρυθμού της αναπνοής έχει, ως αποτέλεσμα την αίσθηση ηρεμίας και τη μείωση των παλμών της καρδιάς. Ο σωστός τρόπος αναπνοής είναι η αναπνοή από το διάφραγμα (κοιλιακή ή διαφραγματική αναπνοή). Είναι ο αυτόματος τρόπος με τον οποίο αναπνέουμε από την στιγμή της γέννησης μας.

Βασικά βήματα χαλάρωσης:

•Ενδυνάμωση-Αποφόρτιση:Καθημερινά το πρωί πριν ξεκινήσουμε τις δραστηριότητες μας ή το βραδύ αφού θα τις έχουμε ολοκληρώσει αφιερώνουμε 5 με 10 λεπτά σε κατάσταση απόλυτης ησυχίας, ηρεμία και ακινησίας σ' ένα ήρεμο μέρος του σπιτιού που έχουμε επιλέξει. Με ή χωρίς τη συνοδεία κάποιας ήρεμης και αναζωογονιτικής μουσικής. Με στόχο τη καθαρότητα του νου από σκέψεις και ανησυχίες.

Απλές οδηγίες:
Βρείτε ένα ήσυχο δωμάτιο ή σημείο, όπου δε θα σας ενοχλήσει κανείς. Βρείτε ένα άνετο σημείο, όπου μπορείτε να καθίσετε ή να ξαπλώσετε. Κλείστε τα μάτια σας και απομακρύνετε τις σκέψεις που αφορούν τον εξωτερικό κόσμο. Αρχίστε να παίρνετε βαθιές ανάσες για να χαλαρώσετε. Αργή εισπνοή, εκπνοή, εισπνοή, εκπνοή. Κάθε φορά που εκπνέετε, νιώστε την ένταση να αποβάλλεται από το σώμα σας. Τώρα που αναπνοή έχει σταθεροποιηθεί, αρχίστε να λέτε ότι τα μέλη σας βαραίνουν. "Το δεξί μου χέρι βαραίνει", "το αριστερό μου χέρι βαραίνει", "και τα δυο μου χέρια βαραίνουν", "το δεξί μου πόδι βαραίνει", "το αριστερό μου πόδι βαραίνει",  "και τα δυο μου πόδια βαραίνουν", "τα χέρια και τα πόδια μου βαραίνουν". Μέχρι να αισθανθείτε απόλυτη χαλάρωση σε ολόκληρο το σώμα.

•Διαφραγματική ή κοιλιακή αναπνοή: Η χρήση της αναπνοής βοηθά σημαντικά να χαλαρώνουμε και είναι καλό συχνά να ασκούμαστε σ'αυτήν. Βρείτε μία άνετη θέση στο σώμα διατηρώντας ευθυγραμμισμένη τη σπονδυλική σας στήλη τοποθετώντας το ένα χέρι στη καρδιά και το άλλο στη κοιλιακή χώρα αρχίζουμε να παρατηρούμε με το νου τη πορεία τη αναπνοής εισπνέοντας και εκπνέοντας βαθειά από τη μύτη, επαναλαμβάνοντας κάποιες φορές μέχρι να μη καταβάλουμε κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια αλλά να συμβαίνει τελείως φυσικά,

•Προοδευτική χαλάρωση μυών: Στοχεύει στο να μάθουμε να εντοπίζουμε την μυϊκή ένταση και να την χαλαρώνουμε μέσω της ηθελημένης εφαρμογής κύκλων σφιξίματος - χαλάρωσης προοδευτικά σε διαφορετικές μυϊκές ομάδες του σώματος. (Jacobson 1929) Βασικός στόχος είναι να καταφέρουμε να εντοπίσουμε και να συγκεντρωθούμε στην διαφορά της αίσθησης μεταξύ της κατάστασης σύσπασης και της κατάστασης χαλάρωσης του μυ.

Απλές οδηγίες: Σφίγγουμε τα χέρια μας σε γροθιά κρατάμε για 5 δευτερόλεπτα αφήνοντας να νιώσουμε το σφίξιμο της σύσπασης για λίγο πριν αφήσουμε το χέρι ελεύθερο να ανοίξει και προχωράμε σταδιακά στα μπράτσα, στους ώμους (πχ σφίγγουμε τους ώμους μέχρι να ακουμπήσουν στο λαιμό κρατάμε για λίγο και ελευθερώνουμε), στους μύες των ποδιών (πχ τεντώνουμε το πέλμα, σφίγγουμε τα δάχτυλα, κρατάμε για λίγο και αφήνουμε), της κοιλιάς (πχ σφίγγουμε τους κοιλιακούς μύες και κατόπιν αφήνουμε), της πλάτης, του λαιμού και του προσώπου.

Βαθειά χαλάρωση: Mε τη βαθιά χαλάρωση νιώθουμε πολύ όμορφα, γιατί χαλαρώνουμε ένα – ένα μέλος του σώματός μας και αισθανόμαστε πολύ ανάλφρο το σώμα. Eίμαστε σε μια πολύ ευχάριστη και ήρεμη κατάσταση μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης. Μπορείς να κάνεις βαθιά χαλάρωση για 15 έως 20 λεπτά κάθε φορά που είσαι κουρασμένος, νευρικός ή στενοχωρημένος. Θα σε βοηθήσει να νιώσεις πολύ καλύτερα.Eίναι πολύ χρήσιμη πριν ή μετά από κάποια αθλητική δραστηριότητα, όταν θέλεις να ξεκουραστείς ή πριν αρχίσεις τη μελέτη. Ισως αφού έχεις διαβάσει πολλές ώρες και θέλεις να ξεκουραστείς ή να χαλαρώσεις, σε βοηθάει να ξανασυγκεντρωθείς πιο εύκολα και να συνεχίσεις τη μελέτη σου.

ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Εκτός από ένας χρήσιμος τρόπος αντιμετώπισης της έντασης και του άγχους από καθημερινά στρεσογόνα γεγονότα, η χαλάρωση χρησιμοποιείται στην θεραπευτική διαδικασία, κατά περίπτωση, σε ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων. Μερικά από αυτά είναι οι αγχώδεις και φοβικές αντιδράσεις, η διαχείριση θυμού, η διαχείριση του πόνου, η διαχείριση της επιθυμίας στις εξαρτήσεις και την κατάχρηση (κάπνισμα, ουσίες κτλ), η αϋπνία κ.α. Για παράδειγμα ένα άτομο που αντιμετωπίζει κάποια αγχώδη διαταραχή μπορεί να χρησιμοποιήσει την χαλάρωση ως ένα χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο που θα τον βοηθά να ελέγχει τα επίπεδα του άγχους του ώστε να μπορεί με μεγαλύτερη ευκολία να εκτίθεται και να μην αποφεύγει τις καταστάσεις που του το πυροδοτούν.

ΛΟΥΚΑΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Published in Articles

Η σχολική εμπειρία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι στη ζωή του εφήβου και μια από τις πιθανές πηγές έντασης λόγω των απαιτήσεων του εκπαιδευτικού συστήματος. Η εμπειρία αυτή αφορά την ακαδημαϊκή πλευρά της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ειδικότερα την αντίληψη των μαθητών για την επίδοσή τους, την πίεση που δέχονται από το σχολείο και τις προσδοκίες που έχουν για το μέλλον τους.
Η έλλειψη κατανόησης και στήριξης για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη σχολικής φοβίας και σχολικού άγχους.

Το άγχος είναι μια φυσιολογική αντίδραση του εφήβου, ο οποίος προσπαθεί να ανταπεξέλθει στην απαιτητική σχολική πραγματικότητα. Είναι λειτουργικό μόνο όταν βοηθάει το άτομο να είναι αποτελεσματικό, δημιουργικό και το κινητοποιεί.

Αιτιολογικοί παράγοντες που σχετίζονται με το σχολικό άγχος

Η σχολική ζωή προβάλλει στο παιδί απαιτήσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά:

  • τη συγκέντρωση της προσοχής του
  • την ικανότητα να κάθεται στη θέση του ήσυχο και να εργάζεται για την ολοκλήρωση του έργου που κάθε φορά αναλαμβάνει
  • την πίεση για υψηλή απόδοση στο σχολείο. Κάποιες φορές αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα το άγχος μπορεί να οδηγήσει στην σχολική αποτυχία, στην μείωση των κοινωνικών δεξιοτήτων ή την κατάθλιψη
  • την διαδικασία της αξιολόγησης
  • οι υπερβολικές απαιτήσεις και οι υπέρμετρες φιλοδοξίες των γονιών
  • πολλές φορές και οι σχέσεις με τους καθηγητές είναι λίγο-πολύ απρόσωπες με τους μαθητές τους, κάποιοι από αυτούς δεν θα μάθουν ούτε το όνομά τους. Αν σκεφτούμε την ιδιαίτερη ψυχολογία της εφηβικής ηλικίας, με την έντονη ανάγκη για προβολή και αποδοχή, καταλαβαίνουμε ότι τα παραπάνω μπορεί να δημιουργήσουν στον έφηβο πρόσθετες πιέσεις

Άλλοι παράγοντες μπορεί να είναι: διάφορες πτυχές της οικογενειακής ζωής, όπως η διάσταση ή ο χωρισμός των γονιών, κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, ένα προβληματικό μέλος της οικογένειας, που ασκούν βαθιά επίδραση στον έφηβο εμποδίζοντάς τον να δεθεί με τη σχολική κοινότητα και να προσαρμοσθεί στο σχολικό κλίμα

Αυτό που παίζει καθοριστικό ρόλο, είναι ο τρόπος με τον οποίο τι ίδιο το παιδί προσλαμβάνει και βιώνει , προσωπικά –υποκειμενικά , κάθε φορά το συγκεκριμένο ζήτημα. Κάτι που για ένα παιδί είναι θέμα ρουτίνας, για το άλλο μπορεί να αποτελεί μεγάλη δυσκολία

Πώς οι γονείς μπορούν να αναγνωρίσουν το σχολικό άγχος;

Οι έφηβοι αντιδρούν στο συναίσθημα του άγχους διαφορετικά από ότι οι ενήλικες. Συνήθως τα παιδιά που έχουν άγχος για το σχολείο παρουσιάζουν μια σειρά από συμπτώματα:
Σωματικά συμπτώματα: ταχυκαρδία, δύσπνοια, πονοκεφάλους, ζαλάδες, στομαχόπονοι, δυσκολίες στον ύπνο
Συναισθηματικά συμπτώματα: ευερεθιστότητα και εκρήξεις οργής, θλίψη, υπερδιέγερση, αρνητική διάθεση / καταστροφικότητα, ευσυγκινησία/θυμό
Γνωστικα: δυσκολίες μάθησης και συγκέντρωσης, μπλοκάρισμα μνήμης, αρνητικές σκέψεις οτι θα αποτύχουν
Συμπεριφορικά: επιθετικότητα, παραίτηση από το διάβασμα, απουσίες από το σχολείο, κοινωνική απομόνωση, υπερβολική κατανάλωση τροφής ή το αντίθετο, μιλούν για τις φοβίες τους που τους προκαλούνται απο το σχολείο και μπορεί να ζητούν τη διαβεβαίωση από τους γονείς πως θα μείνουν μαζί τους τις σχολικές ώρες ή να αναρωτιούνται αν πρέπει να πάνε στο σχολείο, μπορεί να αναπτύξουν σχολική άρνηση.

Τα παιδιά που εμφανίζουν τα παραπάνω συμπτώματα, προσπαθούν να αποφύγουν μια κατάσταση που τα κάνει να φοβούνται.

Πως μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς;

Η οικογένεια, και ο τρόπος με τον οποίο θα στηρίξει τον έφηβο, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση και διαχείριση του άγχους. Οι γονείς είναι η πιο σημαντική πηγή κοινωνικής και διαπροσωπικής ενίσχυσης που επηρεάζει τη μάθηση και διαμορφώνει τις στάσεις και τις αξίες της εφηβικής ηλικίας.

  • ακούτε ενεργητικά το παιδί όταν είναι αγχωμένο, χωρίς να ασκείτε κριτική και προσπαθήστε να αντιληφθείτε αυτό που δεν μπορεί να πει. Σεβαστείτε τα συναισθήματά του ακόμη και εάν δεν τα κατανοείτε, με αυτόν τον τρόπο το παιδί ανακουφίζεται
  • οι απαιτήσεις της σημερινής κοινωνίας, επιφορτίζουν γονείς και παιδιά με περισσότερους ρόλους απ' ότι παλιότερα. Γι' αυτό είναι χρήσιμο οι γονείς να εκπαιδεύονται, ώστε να αποφύγουν συμπεριφορές που πιθανώς έχουν οι ίδιοι μάθει από τους δικούς τους γονείς, και που στη εποχή που ζούμε, ίσως δεν είναι πια τόσο βοηθητικές. Ενημερωθείτε για τη διαφορά ανάμεσα στο φυσιολογικό και το παθολογικό άγχος
  • αφήνετε το παιδί να παίρνει πρωτοβουλίες και αποφεύγετε να είστε υπερπροστατευτικοί μαζί του, δείξτε του εμπιστοσύνη
  • ενισχύστε την κοινωνικοποίηση του παιδιού σας, ενθαρρύνετε τη συμμετοχή του σε κοινωνικές, αθλητικές και άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες αλλά χωρίς να το πιέζετε, θα το βοηθήσει στην αύξηση της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησής του
  • βεβαιωθείτε ότι υπάρχει χρόνος για να μπορεί να απολαμβάνει την ηλικία του και ότι δεν έχει επιφορτιστεί με υποχρεώσεις, τις οποίες δεν μπορεί να αντέξει
  • στην αποτυχία να είστε δίπλα του και να προσπαθείτε μαζί να βρείτε την αιτία της, και όχι να το απορρίπτεται. Να το ενθαρρύνεται, λαμβάνοντας υπ' όψιν την εφηβεία του και το πόσο ευαίσθητο είναι στην κριτική. Είναι σημαντικό, να προσπαθείτε να μπαίνετε στη θέση του, και αν χρειαστεί να θυμηθείτε τη δική σας εφηβεία και το πώς νιώσατε σε ανάλογες περιστάσεις
  • είναι σημαντικό να μην επαινείται τόσο την επιτυχία αλλά την προσπάθεια. Να δείχνετε ικανοποίηση, κατανόηση και τρυφερότητα όχι μόνο όταν ο μαθητής έχει καλούς βαθμούς. Δεν πρέπει ζητάτε από τον έφηβο καλύτερη επίδοση από εκείνη που μπορεί να πετύχει
  • προτείνετε στο παιδί σας να κάνει διαλείμματα όταν διαβάζει, έτσι ώστε να μπορεί ξεκουράζεται
  • βοηθήστε το να προγραμματίζει τις δραστηριότητές του και να χωρίζει τα καθήκοντα που του φαίνονται «βουνό» σε πιο μικρά τμήματα
  • βεβαιωθείτε ότι τρέφεται σωστά
  • η συχνή επαφή και επικοινωνία των γονιών με το δάσκαλο ή τη δασκάλα του και η ενημέρωση για τα συναισθήματα του παιδιού σας είναι εξίσου σημαντική. Όταν γνωρίζουν οι δάσκαλοι τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί σας, (μήπως έχει πέσει θύμα σχολικού εκφοβισμού ή πειραγμάτων, που ίσως σε αυτό να οφείλονται οι αιτίες του σχολικού άγχους), τότε είναι σε θέση να το προσεγγίσουν διαφορετικά και να το βοηθήσουν να χαλαρώσει
  • αν το παιδί σας ανησυχεί για σωματικά συμπτώματα, πρέπει αρχικά να συμβουλευτείτε ένα γιατρό για να σιγουρευτείτε για την σωματική του υγεία. Όταν διαπιστώσετε ότι το παιδί σας είναι σωματικά υγιή, δε θα πρέπει να επιτρέπεται τις απουσίες από το σχολείο. Πρέπει να του εξηγήσετε ότι όπως η δουλειά των γονιών είναι να εργάζονται, έτσι και για τα παιδιά μέρος της δουλειάς τους είναι το σχολείο.
  • σαν γονείς πρέπει ενθαρρύνεται και να καθησυχάσετε το παιδί σας λέγοντας πως είναι φυσιολογικό να αισθάνεται φόβο και άγχος για τις καταστάσεις που του προκαλεί το σχολείο. Αυτή η έντονη πίεση όμως που νιώθει, δε σημαίνει πως πρέπει να το κρατάει στο σπίτι ή πως δεν μπορεί να περάσει καλά
  • αναφερθείτε σε παραδείγματα άλλων εμπειριών που είχε να αντιμετωπίσει παλιότερα το παιδί σας, που αν και έμοιαζαν δύσκολα στην αρχή, κατάφερε να ανταπεξέλθει
  • πρέπει να αναρωτηθείτε αν κάποιες αλλαγές που συνέβησαν στο σπίτι όπως μετακόμιση, διαζύγιο, θάνατος ή κάποια άλλη απώλεια, (οι οποίες μπορεί να είναι ιδιαίτερα οδυνηρές για τα παιδιά), ευθύνονται για την δημιουργία σχολικού άγχους. Χρειάζεται άμεσα να το συζητήσετε μαζί του ή να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό για τις ανησυχίες που σας απασχολούν.
  • να εξετάσετε εάν υπάρχει ιστορικό αγχώδους διαταραχής, κατάθλιψης ή χρήσης ουσιών στην οικογένεια και εάν χρειαστεί να παραπέμψετε το παιδί σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας
  • θα πρέπει να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες και να σέβεστε τις ανάγκες και τους ρυθμούς μάθησης του παιδιού σας και να τα αποδέχεστε για αυτό που είναι. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσετε να το βοηθήσετε να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να αντιμετωπίσει για την ώρα τις προκλήσεις του σχολείου, αλλά και αργότερα τις προκλήσεις της ζωής τους.
  • Τέλος και πολύ βασικό είναι να αναρωτηθείτε και να διερευνήσετε αν αποτελείται οι ίδιοι πηγή άγχους για το παιδί σας. Αν και εσείς είστε αγχωμένος/η καλό θα ήταν να το μετριάσετε και μην ξεχνάτε ότι αποτελείται πρότυπο προς μίμηση για το παιδί σας

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Published in Articles
Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου 2015 00:00

Οργάνωση σκέψης - αποφόρτιση

Μέσα στο πλαίσιο της καθημερινότητας το μυαλό μας κατακλύζεται από χιλιάδες πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές μπορεί να είναι φορτισμένες είτε με θετικά είτε με αρνητικά ερεθίσματα. Πόσο εύκολο όμως είναι αυτό το σύνολο δεδομένων να μετατραπεί σε μια χαοτική, για το μυαλό μας, μάζα που οδηγεί σε σύγχυση;

Ένα απλό παράδειγμα αυτής της κατάστασης είναι η καθημερινή λήψη, αρνητικά φορτισμένων, πληροφοριών από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για την παρούσα οικονομική κατάσταση. Η συνεχής και αδιάκοπη επανάληψη των ίδιων και των ίδιων δεδομένων, σε συνδυασμό με ότι άλλο αρνητικό έχει συμβεί σε προσωπικό, επαγγελματικό και οικογενειακό επίπεδο, φέρνει μια πληρότητα που δε μπορούμε να διαχειριστούμε. Το ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι, να έχουμε μια συνεχή ενημέρωση χωρίς όμως να υπάρχει χώρος για κριτική διαχείριση των πληροφοριών που συλλέγουμε.

Επόμενο, λοιπόν, είναι ο άνθρωπος που δεν μπορεί να διαχειριστεί τα δεδομένα που έχει στα χέρια του να νιώθει, πρώτον , χαμένος και αβοήθητος και δεύτερον, να του δημιουργείτε είτε έντονο άγχος είτε θλίψη.

Μια απλή πρακτική αντιμετώπισης που προτείνεται είναι η ακόλουθη:

  1. Μείωση του αριθμού πρόσληψης της ίδιας πληροφορίας όσο το δυνατόν περισσότερο ( δεν είναι χρήσιμο να παρακολουθούμε το ίδιο ρεπορτάζ χωρίς διαφοροποίηση ξανά και ξανά, αφού δεν μας παρέχει καμία νέα πληροφόρηση).
  2. Καταγραφή και ιεράρχηση των θεμάτων που με απασχολούν. (σε ένα ημερολόγιο ή σε μια κόλλα χαρτί).
  3. Συγκέντρωση στη συλλογή πληροφοριών που σχετίζονται με τα καταγεγραμμένα ,δικά μας θέματα (ενημερώνομαι για τις γενικότερες περικοπές αλλά συγκεντρώνομαι στο να μάθω τις ακριβείς περικοπές στον κλάδο μου)
  4. Χρησιμοποιώ τις νέες πληροφορίες για να αντιληφθώ πλήρως τα θέματα που με απασχολούν και για να οργανώσω την επίλυσή τους.
  5. Οργάνωση αντιμετώπισης των θεμάτων μου, με βάση την ιεραρχία που τους έδωσα και βάζοντας ,σταδιακά, εφικτούς στόχους.

Στόχος αυτής της τακτικής είναι η αποφόρτιση της σκέψης μας από ανούσιες πληροφορίες και η συγκρότηση της εκ νέου ώστε να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε αυτά που μας απασχολούν.

ΚΑΡΓΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ
ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

Published in Articles

Καργάκης Εμμανουήλ

Ο Καργάκης Εμμανουήλ και οι συνεργάτες του εργάζονται στα γραφεία τους σε Ηράκλειο & Χανιά Κρήτης, παρέχοντας Γνωστική Συμπεριφορική  Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική εφήβων και ενηλίκων. 

 

Επικοινωνία

Γ. Παπανδρέου 17, Ηράκλειο
    2811113681, 6946253300
 
Μυλωνογιάννη 23, Χανιά
    2821111704, 6974394497

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

9.00 am to 9.00 pm

Lat: 35.331749 | Long: 25.138443

banner