Καλέστε με στο SKYPE

Γ. Παπανδρέου 17 - Ηράκλειο, t: 2811 113681 - 6946253300

Μυλωνογιάννη 23 - Χανιά , t: 2821 1117046974394497

Άρθρα Ψυχολογίας

Τρίτη, 26 Ιανουαρίου 2016 00:00

Σχέσεις Εξάρτησης

Συχνά στο οικογενειακό περιβάλλον, στις ερωτικές και φιλικές σχέσεις συναντάμε άτομα που δεν μπορούν να ζήσουν, χωρίς την παρουσία αυτών των ανθρώπων που ονομάζουν μέρος του εαυτού τους ή που δεν κάνουν τίποτα με ευχαρίστηση, αν αυτοί δεν συμφωνούν με την επιλογή τους, εκδηλώνουν νοσηρή εξάρτηση από τα αγαπημένα τους πρόσωπα, όπου πιο συγκεκριμένα ονομάζεται συναισθηματική εξάρτηση.
Η συναισθηματική εξάρτηση είναι μία ψυχική κατάσταση, κατά την οποία δύο ή περισσότερα άτομα χάνουν τα όρια μεταξύ του εαυτού τους και του άλλου, με τον οποίο σχετίζονται και δεν μπορούν να διακρίνουν τι είναι δικό τους και τι όχι. Χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτής της κατάστασης είναι να μπερδεύουν τις επιθυμίες τους με τις επιθυμίες του άλλου ή τα συναισθήματά τους με τα συναισθήματα του άλλου.
Η επιθυμία του αγαπημένου προσώπου γίνεται δική τους επιθυμία, ενώ παράλληλα φορτώνονται και τα δικά του συναισθήματα, τα οποία στην καλύτερη περίπτωση είναι φόβοι, αγωνίες, στεναχώριες, ενώ στη χειρότερη είναι συμπλέγματα προσωπικής φύσης, τα οποία ασφαλώς ενέχουν ψυχολογικά τραύματα και εσωτερικές συγκρούσεις ποικίλου περιεχομένου. Η συναισθηματική εξάρτηση γίνεται αιτία ψυχικών επιμολύνσεων, οι οποίες φυσικά εκθέτουν σε διάφορους κινδύνους τον καθένα από μας.
Η υγιής εξάρτηση της αγάπης όμως είναι διαφορετική από την συναισθηματική εξάρτηση. Κάποια άτομα αναπτύσσουν εξαρτημένη προσωπικότητα. Κάτι που μπορεί να οφείλεται σε ένα δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον όπου μεγάλωσαν με απόντες ή απορριπτικούς γονείς που δεν τους πρόσφεραν την αποδοχή και συναισθηματική ασφάλεια που χρειάζονταν καθώς σε συναισθηματικά κενά του ίδιου του ατόμου, στην έλλειψη αυτοπεποίθησης και κατ' επέκτασην σε χαμηλή αυτοεκτίμηση .
Ο άνθρωπος με εξαρτημένη προσωπικότητα έχει την βαθιά πεποίθηση ότι δεν μπορεί να πορευτεί μόνος. Δεν έχει μάθει να καλύπτει τις βασικές του συναισθηματικές ανάγκες αυτόνομα και βασίζεται αποκλειστικά στους άλλους για να πετύχει μια εσωτερική ισορροπία. Δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και έχει παθητική στάση στην αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων, ζητώντας από τους άλλους να τα λύσουν γι' αυτόν. Φοβάται τη μοναξιά και θα κάνει οτιδήποτε για να την αποφύγει ενώ παράλληλα δημιουργεί σχέσεις ωθούμενος από τον φόβο της μοναξιάς.
Χαρακτηριστικά σημάδια εξάρτησης στο άτομο

  • Δυσκολία λήψης καθημερινών αποφάσεων χωρίς τις συμβουλές και τη διαβεβαίωση από άλλους κάτι το οποίο έχει ανάγκη σε υπερβολικό βαθμό
  • Έχει ανάγκη να αναλαμβάνουν οι άλλοι την ευθύνη για τους περισσότερους από τους μείζονες τομείς της ζωής του
  • Ασχολείται έντονα και εξωπραγματικά με το φόβο της εγκατάλειψης ένα συναίσθημα που ακινητοποιεί το άτομο και του προκαλεί πανικό
  • Το άτομο νιώθει δυσαρέσκεια στην καθημερινότητά του ή νιώθει ανήμπορο όταν είναι μόνο του, εξαιτίας υπερβολικών φόβων ότι είναι ανίκανο να φροντίσει τον εαυτό του και να χρειάζεται πάντα κάποιον δίπλα του να τον βοηθά και να τον καθοδηγεί
  • Έμμονες ιδέες και συνεχής επικοινωνία στα άτομα που έχουν συνεξάρτηση
  • Φόβος και αποφυγή αποχωρισμού των οικείων προσώπων για μικρά ή μεγάλα χρονικά διαστήματα
  • Η συναισθηματική διάθεση εξαρτάται πάντα από άλλα πρόσωπα οικογενειακού ή φιλικού περιβάλλοντος
  • Φόβος αλλαγής- δυσπροσαρμοστικότητα
  • Παθητικότητα -Αδυναμία λήψης πρωτοβουλιών και αποφάσεων
  • Συνεχής αναζήτηση επιβεβαίωσης και επιβράβευσης

Χαρακτηριστικά σημάδια εξάρτησης στις ερωτικές σχέσεις

  • To άτομο προσπαθεί να ικανοποιεί σε υπερβολικό βαθμό τις ανάγκες και τις επιθυμίες του άλλου προκειμένου να είναι αποδεκτό και να μην το απορρίψει
  • Άρνηση και αποφυγή της αληθείας για τη δυσλειτουργικότητα της σχέσης
  • Διαρκής αναζήτηση ερωτικού παρτενέρ, νέας σχέσης ή συντρόφου
  • Συνεχής ανάγκη σεξουαλικής επαφής
  • Συνεχής ανάγκη επικοινωνίας με το σύντροφο του τηλεφωνικά ή μέσω διαδικτύου
  • Δυσκολία ή αδυναμία να μείνει μόνος/η
  • Το άτομο έχει την ανάγκη να περνάει όλο του το χρόνο μόνο με τον ερωτικό του σύντροφο
  • Επιλογή συντρόφου που είναι καταπιεστικός, μη διαθέσιμος συναισθηματικά, ή προσβλητικός
  • Όταν έχει μια σχέση είναι αποκομμένος ή δυσαρεστημένος, όταν δεν έχει σχέση είναι απελπισμένος και μόνος

Τρόποι Αντιμετώπισης
Οι εξαρτητικές σχέσεις συχνά υποδηλώνουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και έλλειψη αυτοπεποίθησης στα άτομα που τη βιώνουν. Συχνά κατά τη παιδική ηλικία καλλιεργείται το αίσθημα του φόβου και της εγκατάλειψης κάτι που επηρεάζει σημαντικά την ενήλικη ζωή. Ένα άλλο σημαντικό παράγοντα αποτελεί η ύπαρξη ενός ψυχικού τραύματος κατά τη παιδική ηλικία που το άτομο τείνει να καλύψει δημιουργώντας σχέσεις εξάρτησης, μη θέλοντας να βιώσει και να αντιμετωπίσει όλα αυτά που του συμβαίνουν επικεντρώνεται συχνά σ΄ένα πρόσωπο απ' το οποίο εξαρτάται απόλυτα συναισθηματικά και ψυχικά.
Η εξάρτηση που βιώνει το άτομο μπορεί να αντιμετωπισθεί με συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία. Βασική προϋπόθεση επιτυχίας είναι το άτομο να αναγνωρίζει το πρόβλημα και να θέλει να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του. Η θεραπεία μπορεί να γίνεται σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο. Ιδιάιτερα οφέλιμο θα αποτελέσει η θεραπεία μ' ένα σύμβουλο ψυχικής υγείας ή ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή, όπου μέσα από τη συμβουλευτική και τη ψυχοθεραπεία το ίδιο το άτομο θα αναγνωρίσει τις εξαρτητικές σχέσεις που δημιουργεί αλλά και τα βαθύτερα ψυχικά θέματα που τον οδήγησουν στη δημιουργία τους. Στόχος είναι το άτομο να νιώσει απελευθέρωση, αυτοπεποίθηση και ασφάλεια καθώς και να εκπαιδευτεί εκ νέου στη δημιουργία υγιών σχέσεων.

 

ΛΟΥΚΑΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Published in Articles
Παρασκευή, 11 Δεκεμβρίου 2015 00:00

Εφηβεία & Εξαρτήσεις

Η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή συνιστά την εφηβική ηλικία, όπου ο έφηβος αντιμετωπίζει σωματικές, γνωστικές, συναισθηματικές μεταμορφώσεις που του προκαλούν αναταραχή. Απαιτεί ελευθερία, δικό του χώρο, χρόνο ενώ παράλληλα δοκιμάζει τον εαυτό του έξω από την οικογένεια και αποκτά ξεχωριστή σημασία η παρέα και το άλλο φύλο.
Οι εξαρτήσεις και η χρήση ουσιών από τους έφηβους αποτελεί ένα θέμα μείζονος σημασίας τόσο για την οικογένεια όσο και για το ίδιο το άτομο. Η εξάρτηση αποτελεί την ανάγκη της χρήσης μια ουσίας ή μιας δραστηριότητας, ώστε το άτομο να μπορεί να λειτουργήσει φυσιολογικά στην καθημερινότητα του.
Οι εξαρτήσεις στη ζωή ενός έφηβου μπορεί να είναι:
•Χρήση απαγορευμένων ουσιών,
•Υπερκατανάλωση αλκοόλ,
•Αλόγιστη χρήση του διαδικτύου.
Η χρήση ουσιών από εφήβους μπορεί να θεωρηθεί ως μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξής τους, η συμπεριφορά αυτή αποτελεί έναν πρώιμο προβλεπτικό παράγοντα κατάχρησης ουσιών στην ενήλικη ζωή, καθώς έως και το 90% των ενηλίκων που κάνουν κατάχρηση ουσιών ξεκίνησαν τη χρήση τους ήδη από την εφηβεία (Countryman, 2005).
Ολοένα και περισσότερες είναι οι περιπτώσεις ανθρώπων εφήβων που ασχολούνται με το διαδίκτυο σε τόσο μεγάλο βαθμό ώστε τελικά να επηρεάζεται αρνητικά τόσο η λειτουργικότητά τους, όσο και η σωματική και ψυχική τους υγεία. Σύγχρονες μελέτες έχουν δείξει τον εθισμό των εφήβων κατά ποσοστά εξάρτησης που αγγίζει το 8,2%( Σιώρας, 2008).
Η κατανάλωση αλκοόλ μεταξύ των εφήβων είναι αυξημένη. Οι επιπτώσεις της κατανάλωσης αυτής από τόσο μικρές ηλικίες έχει πολλαπλές συνέπειες για την υγεία, μερικές εκ των οποίων μπορεί να αποδειχτούν ιδιαιτέρως σοβαρές. Σύμφωνα με το ΠΟΥ το 30% των εφήβων στην Ελλάδα δηλώνει ότι πίνει κάποιο αλκοολούχο ποτό μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Ο μέσος όρος ηλικίας για τα αγόρια που ξεκινάνε να πίνουν είναι τα 11 έτη και για τα κορίτσια τα 13, ενώ το 20% περίπου των εφήβων παραδέχεται ότι έχει μεθύσει πάνω από τρεις φορές μέσα σε μία χρονιά.
Οι έφηβοι, μην έχοντας φτάσει σε ένα ώριμο επίπεδο ελέγχου των σκέψεων, των συναισθημάτων και των παρορμήσεών, τους καθιστούν έναν ευάλωτο πληθυσμό για την ανάπτυξη συμπεριφορών εξάρτησης.
Παράγοντες εξάρτησης στην εφηβεία:
•Κοινωνικοί παράγοντες, παρέα συνομήλικων και κοινωνικά πρότυπα (π.χ. ένας έφηβος σε πολλές περιπτώσεις κάνει χρήση ουσιών παρακινούμενος από κάποιο φίλο του),
•Ψυχολογικοί παράγοντες, ψυχικά τραύματα από ψυχολογική και σωματική κακοποίηση, ψυχολογική πίεση και ανασφάλεια στη καθημερινή ζωή του εφήβου και η οικογενειακή κατάσταση (βία, πένθος, κατάθλιψη, χρήση ουσιών από γονείς)
Ανησυχητικά σημάδια εξάρτησης στον έφηβο
oΈλλειψη στόχων /γενικευμένη αδιαφορία για τη ζωή
oΑπώλεια ενδιαφέροντος για αγαπημένες ασχολίες (σπορ, χόμπι)
oΜεταβολές στη διάθεση
oΕπιθετική συμπεριφορά /Λεκτική- Σωματική βία
oΈνταση-αντιδραστικότητα
oΠολλές και ανεξέλεγκτες ώρες εκτός σπιτιού
oΣχολικές απουσίες
oΠολλά ψέματα
oΑκραίες αλλαγές εμφάνισης
oΑπομόνωση
oΣημαντικές αυξομειώσεις στην όρεξη για τροφή
oΥπνηλία, κόπωση ή πολύ ενεργητικότητα
oΚλοπή χρημάτων, πραγμάτων
oΠερίεργα τηλέφωνα, αλλαγή παρεών, απόκρυψη φίλων.

Πρόληψη- Αντιμετώπιση
Τόσο για τη πρόληψη όσο και για τρόπους αντιμετώπισης των εξαρτήσεων στο οικογενειακό σύστημα:
•Συνεχής εποικοδομητική επικοινωνία του γονέα με τον έφηβο,
•Συνεργασία γονέα και παιδιού για την αντιμετώπιση προβλημάτων,
•Αλληλοϋποστήριξη και αποδοχή του γονέα και του έφηβου για την επίτευξη κοινών στόχων,
•Αμοιβαία εμπιστοσύνη,
•Σεβασμός και κατανόηση,
•Έγκαιρη παρέμβαση και αντιμετώπιση του προβλήματος απευθυνόμενοι σ' ένα συμβουλευτικό κέντρο για εφήβους,
•Συμβουλευτική του γονέα αλλά και του εφήβου από κάποιο σύμβουλο υγείας ή ψυχοθεραπευτή,
•Υποστήριξη και ενδυνάμωση της οικογένειας για την πρώιμη αντιμετώπιση των εξαρτήσεων στον έφηβο.

Οι εξαρτήσεις στους έφηβους αποτελούν ένα σύνηθες πρόβλημα, το οποίο όμως αν αντιμετωπισθεί σε αρχικά στάδιο με τη συμβουλευτική υποστήριξη ενός ειδικού από τον τομέα της ψυχικής υγείας θα αποτελέσει τη βάση για τη θετική αλλαγή του εφήβου αλλά και του συνόλου της οικογένειας. Στην θεραπευτική πράξη ο έφηβος θα πρέπει να κάνει ατομική εργασία με τον θεραπευτή για την αντιμετώπιση της εξάρτησης αλλά και άλλων ψυχικών και προσωπικών δυσκολιών.
Οι βασικοί στόχοι του ειδικού ψυχικής υγείας θα είναι:
•Να δημιουργήσει αμφιβολίες για τη συνέχιση της εξάρτησης, για την αντίληψη των κινδύνων και των προβλημάτων με τη συνέχιση της,
•Απόφαση, να κινητοποιήσει τον έφηβο, ώστε να αποφασίσει ποια είναι η καλύτερη πορεία δράσης για αλλαγή,
•Ενίσχυση των ενδιαφερόντων και των κοινωνικών δεξιοτήτων του έφηβου,
•Συντήρηση, χρησιμοποίηση στρατηγικών για την αποφυγή υποτροπής,
•Υποτροπή, σε περίπτωση υποτροπής ο θεραπευτής κάνει αναθεώρηση των στόχων και συζητάει με τον έφηβο τους πιθανούς μηχανισμούς αποτυχίας.
Εκτός από την ατομική εργασία του έφηβου θα πρέπει και η οικογένεια να λάβει ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων είτε σε ατομική ή ομαδική εργασία με ένα ειδικό Ψυχικής υγείας. Καθώς η δυναμική τη οικογένειας μπορεί να επηρεάσει στη μετάβαση του εφήβου από το πειραματισμό στη χρόνια χρήση ουσιών και γενικότερα των εξαρτήσεων. Η αντιμετώπιση του εφήβου πρέπει να είναι ολιστική δηλαδή επικεντρωμένη στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων σε συνδυασμό με άλλους προσωπικούς παράγοντες. Η θεραπεία των εφήβων δεν αποτελεί μία μεμονωμένη θεραπευτική πράξη αλλά μία διεργασία που μπορεί να χρειαστεί χρόνο και προσπάθεια τόσο από τον έφηβο όσο και από το σύνολο της οικογένειας.

ΛΟΥΚΑΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Published in Articles

Καργάκης Εμμανουήλ

Ο Καργάκης Εμμανουήλ και οι συνεργάτες του εργάζονται στα γραφεία τους σε Ηράκλειο & Χανιά Κρήτης, παρέχοντας Γνωστική Συμπεριφορική  Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική εφήβων και ενηλίκων. 

 

Επικοινωνία

Γ. Παπανδρέου 17, Ηράκλειο
    2811113681, 6946253300
 
Μυλωνογιάννη 23, Χανιά
    2821111704, 6974394497

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

9.00 am to 9.00 pm

Lat: 35.331749 | Long: 25.138443

banner