Καλέστε με στο SKYPE

Γ. Παπανδρέου 17 - Ηράκλειο, t: 2811 113681 - 6946253300

Μυλωνογιάννη 23 - Χανιά , t: 2821 1117046974394497

Άρθρα Ψυχολογίας

Η σειρά γέννησης των αδερφών φαίνεται να έχει κάποια σημασία για το ρόλο του παιδιού μέσα στην οικογένεια όπως και για τις μελλοντικές προσωπικές, επαγγελματικές και συντροφικές του σχέσεις. Μπορεί τα αδέρφια να μεγαλώνουν με κοινό κώδικα ανατροφής, όπως τουλάχιστον ισχυρίζονται οι περισσότεροι γονείς, όμως το περιβάλλον που αναπτύσσεται γύρω τους είναι πολύ διαφορετικό για το καθένα, εξ 'ου και η ανάπτυξη διαφορετικών προσωπικοτήτων και ιδιοσυγκρασιών.
Ας δούμε πιο συγκεκριμένα τους ρόλους του κάθε παιδιού ξεκινώντας από το πρωτότοκο παιδί της οικογένειας.

Το πρώτο παιδί συχνά αισθάνεται πως είναι ξεχωριστό και πως φέρει σημαντική ευθύνη για τη διατήρηση της οικογενειακής ευτυχίας. Γεννιέται και δίνει στο ζευγάρι μία πρώτη και μοναδική εμπειρία. Τους κάνει γονείς, νιώθοντας έτσι ιδιαίτερα σημαντικό. Μέσα στο καινούριο αυτό πλαίσιο, λαμβάνει την αμέριστη προσοχή όλων και χτίζει τη σημαντικότητά του γύρω απ' αυτό. Δεν είναι τυχαίο που η πλειονότητα των νικητών βραβείων Νόμπελ είναι πρωτότοκα παιδιά, ο ρόλος τους συνδέεται με την ηγεσία και την επιτυχία.
Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ για παράδειγμα, Βρετανός πολιτικός, στρατιωτικός και πρωθυπουργός της χώρας του, ήταν ένας άνθρωπος με ιδιαίτερη ιδέα για τον εαυτό του και τις ευθύνες του. Αναφέρουν για το πρόσωπό του: « Ήταν μία προσωπικότητα διαμορφωμένη σε ηρωικές προδιαγραφές. Μια τερατώδης σύνθεση θάρρους, ενεργητικότητας, φαντασίας, επιμονής, κλπ».
Εκείνο που πρέπει να σημειώσουμε μιλώντας για τα πρωτότοκα παιδιά είναι οι προσδοκίες των γονιών απέναντί τους. Αυτές λειτουργούν άλλοτε θετικά, δημιουργώντας κίνητρο στο παιδί να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες, κι άλλοτε αρνητικά, προσδίδοντας στο παιδί το βάρος να κάνει κάτι που ενδεχομένως δεν του ταιριάζει ή την ενοχή όταν δεν καταφέρει να επιβεβαιώσει τη θέση του μέσα από τα μάτια των γονιών του.


Το μεσαίο παιδί, από την άλλη πλευρά, χρειάζεται να παλέψει για να αποκτήσει ένα ρόλο στην οικογένεια, εκτός κι αν είναι το μοναδικό αγόρι ή κορίτσι από τα αδέρφια του. Ένα μεσαίο παιδί μπορεί να γλιτώσει από τις πιέσεις που ασκούνται προς τα μεγαλύτερα ή μικρότερα παιδιά, αλλά πρέπει να προσπαθήσει ιδιαίτερα για να το προσέξουν. Ενδέχεται να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση βάση του ότι το πρώτο παιδί λαμβάνει όλη τη δόξα , ενώ εκείνο παραμένει «μετέωρο». Βέβαια, όντας φορτωμένο με λιγότερες προσδοκίες από την οικογένεια, το μεσαίο παιδί αναπτύσσει μεγαλύτερη αυτονομία και καλή κοινωνική ζωή. Ιδιαίτερο γνώρισμα του μεσαίου παιδιού είναι ότι διαμορφώνει τη συμπεριφορά του με τέτοιο τρόπο ώστε να αντιπαρατεθεί στο πρωτότοκο παιδί, με αποτέλεσμα να βρίσκεται σε ένα συνεχή αγώνα διεκδίκησης της προσοχής, κι έτσι να παραμελεί τη δόμηση της πολύ προσωπικής του ταυτότητας.


Το μικρό παιδί , αισθάνεται συνήθως περισσότερη ανεμελιά, το βαραίνουν λιγότερο οι οικογενειακές ευθύνες, και τρέφει λιγότερο σεβασμό για την εξουσία και τις συμβατικότητες. Είναι το παιδί που μαθαίνει να λαμβάνει επιείκεια και φροντίδα και μένει για πάντα το «μικρό» της οικογένειας. Οι γονείς έχοντας πια μεγάλη γονική εμπειρία είναι πιο χαλαροί στην ανατροφή των μικρότερων παιδιών κι αυτό λειτουργεί σαν έναυσμα για τα παιδιά να αναπτύξουν περισσότερες κοινωνικές δεξιότητες, να είναι πιο συναισθηματικά και ενίοτε... χειριστικά. Η χαριτωμένη φυσιογνωμία τους εύκολα φέρει τη συμπάθεια όλων.


Τέλος, το μοναχοπαίδι, μαθαίνοντας από τη γέννησή του ό,τι και το πρωτότοκο παιδί αλλά σε ακόμα πιο έντονο βαθμό, τείνει να συμπεριφέρεται σα μεγαλύτερο από την ηλικία του και ίσως λόγω της υπερπροστατευτικότητας των γονιών του να είναι περισσότερο αγχώδες. Οι αλληλεπιδράσεις του παιδιού είναι πάντα με ενήλικες, γι' αυτό μαθαίνει να σχετίζεται με άνεση με μεγάλους, την ίδια στιγμή όμως βιώνει και μοναξιά. Οι προσδοκίες του γονιού απέναντί του είναι μη ρεαλιστικές και παραμένει για πάντα «ο εκλεκτός».


Λέγεται ότι οι γάμοι μεταξύ συντρόφων που ανήκουν στην ίδια σειρά γέννησης στην πυρηνική τους οικογένεια (πχ, 2 πρωτότοκοι ή 2 μικρά παιδιά) είναι περισσότερο πιθανό να χαρακτηρίζονται από συγκρούσεις σε σχέση με γάμους όπου η σειρά γέννησης των αδερφών δεν είναι ίδια (πχ, μία πρωτότοκη κόρη παντρεύεται ένα μικρό γιο, ή ένας μεσαίος γιος μία μοναχοκόρη κλπ). Αυτό διότι για παράδειγμα, δύο πρωτότοκοι σε ένα γάμο διεκδικούν τον ίδιο ρόλο, το ρόλο του αρχηγού μες την οικογένεια κι αυτό ενδέχεται να φέρει ένταση και συμμετρική σχέση στο ζευγάρι που ίσως δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμη.
Τα παραπάνω φυσικά, αποτελούν γενικεύσεις. Οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας τα πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε οικογένειας, το φύλο του κάθε παιδιού αλλά και τα χρόνια που μεσολαβούν ανάμεσα στις γεννήσεις. Έχοντας όμως την κατάλληλη πληροφορία για το οικογενειακό σύστημα, η σειρά γέννησης των αδελφών μπορεί να συνδεθεί με ιδιοσυγκρασιακά στοιχεία του παιδιού αλλά και με μαθημένους ρόλους και συμπεριφορές που ασύνειδα ή μη, κουβαλάμε στην ενήλικη ζωή μας και στις συναναστροφές μας με σημαντικά πρόσωπα.

Κονιδάκη Ελπίδα – Ψυχολόγος
InterNus - Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Published in Articles
Παρασκευή, 23 Οκτωβρίου 2015 00:00

Η Μετάβαση Στη Γονική Ιδιότητα

Η μετάβαση στη γονική ιδιότητα αναφέρεται στη σχετικά βραχύχρονη περίοδο από την αρχή της εγκυμοσύνης έως τους πρώτους μήνες της ζωής του παιδιού. Από βιολογική άποψη η μετάβαση αυτή αρχίζει με τη σύλληψη και ολοκληρώνεται με τον τοκετό. Ωστόσο, από ψυχολογική και κοινωνικο-πολιτισμική σκοπιά, αρχίζει πολύ νωρίτερα και συχνά επεκτείνεται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Οι αναπαραστάσεις, οι προσδοκίες και τα γεγονότα της σύλληψης, οι επιθυμίες που συνοδεύουν την απόκτηση απογόνου, σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζουν την εμπειρία της μετάβασης. Η σημασία αυτής της περιόδου είναι διπλή :
1.Αποτελεί ένα εξελικτικό στάδιο στην ανάπτυξη των γονέων ως ατόμων και της οικογένειας ως συστήματος και
2.Σηματοδοτεί την εξέλιξη του παιδιού.
Με τη γέννηση του βρέφους, η προσθήκη νέου μέλους στην οικογένεια προκαλεί και αλλάζει το καθεστώς και τη λειτουργία όλων των υπόλοιπων μελών όχι μόνο της πυρηνικής αλλά και της ευρύτερης οικογένειας.
Η αποδοχή νέων μελών στο σύστημα προϋποθέτει τρεις βασικές προσαρμογές :
1.Την προετοιμασία ανάλογου χώρου που θα καταλάβει το νέο μέλος
2.Τη διαπραγμάτευση ως προς τη συμβολή του κάθε μέλους στη φροντίδα του παιδιού και τις υπόλοιπες υποχρεώσεις
3.Τη επανατοποθέτηση των σχέσεων με τα μέλη της οικογένειας καταγωγής.
Όλες οι παραπάνω διαστάσεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την οικειότητα ανάμεσα στο ζευγάρι και την ποιότητα της σχέσης τους.
Με τη γέννηση του παιδιού λοιπόν, είναι πιθανό :
-Το ζευγάρι να παραγνωρίσει τη σχέση του εστιάζοντας είτε στα παιδιά είτε στη δουλειά.
-Η αναζήτηση της οικειότητας στο ζευγάρι αλλά και η ταυτόχρονη ατομική διαφοροποίηση συχνά να παραμελούνται.
-Η φροντίδα του παιδιού να αποτελεί μεγάλη πρόκληση για την ισότητα των φύλων. Τίθενται σε μεγάλη διαθεσιμότητα οι προσπάθειες για ισότητα στον καταμερισμό των υποχρεώσεων στο οικογενειακό αλλά και στο επαγγελματικό πλαίσιο.
Παρ' όλες τις δυσκολίες όμως τις περισσότερες φορές τα ζευγάρια καταφέρνουν να τα βγάλουν πέρα και μέσα από τη συζήτηση να οδηγηθούν σε ένα σχετικά ικανοποιητικό επίπεδο όσον αφορά στην αλληλοκατανόηση των δυσκολιών και των αναγκών του συντρόφου. Βοηθητικά επίσης λειτουργούν, τις περισσότερες φορές, και οι οικογένειες καταγωγής είτε συνεισφέροντας στη φροντίδα και στην απασχόληση του παιδιού κατά τη διάρκεια εργασίας των γονέων είτε προσφέροντας συμβουλές υποκινούμενοι από το γνήσιο ενδιαφέρον και την εμπειρία τους ως γονείς και οι ίδιοι ή ακόμη συνεισφέροντας οικονομικά.
Ορισμένες φορές όμως η απόκτηση παιδιού/ών μπορεί να προκαλέσει σύγκρουση στο ζευγάρι. Σύγκρουση η οποία παραπέμπει στις αναπαραστάσεις περί ισότητας των φύλων, στις πολιτισμικά προσδιορισμένες στάσεις και αξίες των γονέων και αυτές των προηγούμενων γενεών καθώς και στην ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική, την οικογενειακή και την επαγγελματική ζωή τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών. Έτσι οι γυναίκες, αλλά ακόμα και οι άνδρες που επιθυμούν να υπηρετήσουν το διπλό στόχο της επαγγελματικής απασχόλησης και της ανατροφής των παιδιών συχνά βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδο. Βιώνοντας το ζευγάρι αυτήν την αίσθηση αδιεξόδου και με τις συγκρούσεις συνεχώς να μεγεθύνονται και να πολλαπλασιάζονται, οδηγείται σε ένα μπλοκάρισμα όσον αφορά στη σχέση μεταξύ των συντρόφων, στις διαπροσωπικές τους σχέσεις αλλά και στον ενδοψυχικό τους κόσμο.

Σε αυτό το σημείο βοηθητικά μπορούν να αποδειχθούν τα παρακάτω :
-Προσπάθεια κατανόησης των δυσκολιών και των αναγκών του συντρόφου ως άτομο αλλά και τις δυσκολίες του ρόλου που έχει στο οικογενειακό πλαίσιο.
-Γνώση της σημαντικότητας του χρόνου που αφιερώνεται τόσο στη συντροφικότητα όσο και στην ατομική διαφοροποίηση.
-Ιεράρχηση των αναγκών αλλά και των προσδοκιών που έχουν οι ίδιοι από το σύντροφο αλλά και από τον εαυτό τους.
-Προσπάθεια αποδοχής και σεβασμού της σχέσης που
διατηρεί ο/η σύντροφος με την οικογένεια καταγωγής.
-Προσπάθεια κατανόησης των διαφορετικών αξιών και προσδοκιών που φέρουν οι σύντροφοι από τις οικογένειες καταγωγής.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν περιπτώσεις που οι συγκρούσεις στο ζευγάρι δεν είναι εύκολο να λυθούν και το αδιέξοδο να φαντάζει ολοένα και μεγαλύτερο. Παρ' όλες τις προσπάθειες που μπορεί να γίνονται, οι συγκρούσεις είναι πιθανό να συνεχίζονται και να εντείνονται. Σε αυτήν την περίπτωση αρκετά βοηθητική μπορεί αποδειχθεί μια επίσκεψη σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας ή σε έναν σύμβουλο ζεύγους και οικογένειας.

 

ΜΗΤΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Published in Articles

Καργάκης Εμμανουήλ

Ο Καργάκης Εμμανουήλ και οι συνεργάτες του εργάζονται στα γραφεία τους σε Ηράκλειο & Χανιά Κρήτης, παρέχοντας Γνωστική Συμπεριφορική  Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική εφήβων και ενηλίκων. 

 

Επικοινωνία

Γ. Παπανδρέου 17, Ηράκλειο
    2811113681, 6946253300
 
Μυλωνογιάννη 23, Χανιά
    2821111704, 6974394497

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

9.00 am to 9.00 pm

Lat: 35.331749 | Long: 25.138443

banner