Καλέστε με στο SKYPE

Γ. Παπανδρέου 17 - Ηράκλειο, t: 2811 113681 - 6946253300

Μυλωνογιάννη 23 - Χανιά , t: 2821 1117046974394497

Άρθρα Ψυχολογίας

Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017 00:00

Η βία στη συντροφική σχέση

Ο όρος «συντροφική βία» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μία κατάσταση στην οποία το ένα μέλος του ζευγαριού συμπεριφέρεται στο άλλο με επιθετικό ή εξαναγκαστικό τρόπο. Στην πραγματικότητα η βία μεταξύ των ερωτικών συντρόφων αποτελεί ένα ζήτημα ελέγχου, εξουσίας και επιβολής δύναμης.

Η συντροφική βία μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορες μορφές:

 

  • Σωματική βία

Ο δράστης προβαίνει σε πράξεις οι οποίες κυμαίνονται μεταξύ ενός σπρωξίματος έως τη σοβαρή σωματική βλάβη, ακόμα και το φόνο. Στο ενδιάμεσο θα συναντήσουμε χτυπήματα, χαστούκια, τράβηγμα μαλλιών, γροθιές στο πρόσωπο και στο κεφάλι, κλωτσιές και γροθιές σε όλο το σώμα, πρόκληση εγκαύματος, άρνηση βοήθειας σε τραυματισμό ή ασθένεια, φράξιμο της αναπνοής μέχρι λιποθυμίας, πετάγματα μες στο δωμάτιο ή από τη σκάλα, καψίματα από τσιγάρο ή καυτά υγρά, τραύματα από ρίψη αντικειμένων, μαχαιρώματα, ακρωτηριασμοί, τραύματα από πυροβόλα όπλα.

 

  • Σεξουαλική βία

Πρόκειται για ακούσια, εξαναγκασμένη συμμετοχή σε σεξουαλική πράξη ανεξάρτητα από την ολοκλήρωσή της, ή ακόμα και για εκούσιο τραυματισμό του συντρόφου κατά τη σεξουαλική πράξη. Τις περισσότερες φορές καταλήγει σε βιασμό.

 

  • Ψυχολογική - συναισθηματική βία

Περιλαμβάνει ένα συνεχές που ξεκινά από προσβολές και μπορεί να καταλήξει μέχρι την καταδίωξη. Μεταξύ άλλων, πρόκειται για ακούσια παραμέληση των συναισθηματικών αναγκών του θύματος από το δράστη. Θα συναντήσουμε λεκτική και μη λεκτική κακοποίηση, απειλές, συναισθηματικούς εκβιασμούς, υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς και υβριστικά σχόλια, καταστροφή της ιδιοκτησίας, βασανισμό ζώων και επιθέσεις, υπερβολικό έλεγχο, περιορισμό και απαγορεύσεις, παθολογική ζήλια και συνεχείς κατηγορίες.
Τελικά ο σύντροφος που ασκεί ψυχολογική βία οδηγεί τον άλλον σε πλήρη υποταγή, καθώς η διεργασία της βίας δρα υπόγεια και σταδιακά πλήττει την αυτοεκτίμηση του θύματος.

 

  • Οικονομική αποστέρηση

Ο ένας σύντροφος έχει τον αποκλειστικό έλεγχο της διάθεσης και της διαχείρισης των χρημάτων. Στόχος είναι το θύμα να μην είναι σε θέση να ικανοποιήσει τις προσωπικές ατομικές του ανάγκες, χωρίς την έγκριση του συντρόφου. Με τον τρόπο αυτό, εμποδίζει το άτομο να αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία.

 

  • Κοινωνική απομόνωση

Σταδιακά ο σύντροφος που ασκεί βία λόγω της εξάρτησής του από το θύμα, της ζήλιας του αλλά και του φόβου του μήπως αποκαλυφθεί το πρόβλημα, επιτυγχάνει να περιορίσει και να εξαλείψει κάθε κοινωνική δραστηριότητα του θύματος. Εμποδίζοντας την κοινωνική συναναστροφή και επικοινωνία, μειώνει το οικογενειακό και φιλικό του δίκτυο και έτσι πετυχαίνει να αυξήσει το βαθμό εξάρτησής του από αυτόν και να το θέσει υπό τον απόλυτο έλεγχό του.

 

Τα στατιστικά λένε πως 1 στις 3 γυναίκες θα βιώσει βία και μάλιστα από μέλος της οικογένειάς της. Αυτό που συχνά αναρωτιόμαστε είναι γιατί οι γυναίκες που κακοποιούνται δε φεύγουν από το κακοποιητικό περιβάλλον ή τον κακοποιητικό σύντροφο. Στην πραγματικότητα, φεύγουν. Και μάλιστα, όχι μία φορά αλλά πολλές. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι φεύγουν κατά μέσο όρο 5-7 φορές, όμως ξαναγυρίζουν. Οπότε το ερώτημά μας είναι : Γιατί κάποιες γυναίκες αργούν τόσο να φύγουν και γιατί ξαναγυρίζουν;

Εδώ οι απαντήσεις δεν είναι απλές. Είναι πολλά τα υποκειμενικά εμπόδια, όπως το ότι η γυναίκα συχνά αρνείται ότι είναι κακοποιημένη, νιώθει ότι δεν υπάρχει κάποιος να τη στηρίξει, ντρέπεται να αποκαλύψει τη βία και πιστεύει ότι δεν θα την πιστέψουν. Άλλες φορές πάλι είναι ότι δε θέλει να διαταράξει την οικογενειακή ζωή, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παιδιά. Σημαντικά ψυχολογικά εμπόδια για τη γυναίκα είναι επίσης η πεποίθηση ότι εκείνη φταίει που την κακοποιούν, καθώς και ο φόβος για την ασφάλειά της.

Ευθύνη κατά της βίας έχουμε όλοι μας. Όταν άνδρες και γυναίκες πιστεύουν ότι ο άντρας πρέπει να έχει τον έλεγχο, να ασκεί εξουσία και να μην δέχεται τα «όχι» και αντίστροφα, η γυναίκα να είναι ευαίσθητη, παθητική και να υποχωρεί, τότε δεν είναι καθόλου περίεργο να εμφανίζεται βία στη συντροφική σχέση. Η ατομική μας ευθύνη στηρίζεται στο να αντιστεκόμαστε στα στερεότυπα των δύο φύλων και στις στάσεις ανισότητας και στο να αναπτύσσουμε υγιείς και λειτουργικές σχέσεις.

 

Κονιδάκη Ελπίδα –Ψυχολόγος

InterNus - Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Published in Articles

Όλοι οι άνθρωποι βιώνουμε το αίσθημα ντροπής κα του άγχους όταν βρισκόμαστε σε καινούργιες κοινωνικές καταστάσεις ή όταν πρέπει να παρευρεθούμε σε ένα μέρος γεμάτο κόσμο, αλλά μόλις ξεπεράσουμε τον αρχικό δισταγμό συνήθως βρίσκουμε την εμπειρία ευχάριστη. Επίσης, θα έχουν συμβεί στιγμές να αισθανόμαστε έντονη ανησυχία όταν πρόκειται να δώσουμε μια ομιλία ή να παρουσιάσουμε μια εργασία στον επαγγελματικό μας χώρο. Κάτι τέτοιο ασφαλώς δεν συγκαταλέγεται στις φοβίες, αλλά σε καθημερινές περιστάσεις της ζωής και σε φυσιολογικές ανθρώπινες αντιδράσεις. Το άγχος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι μάλλον λειτουργικό, καθότι συμβάλει σε μια καλύτερη επίδοση και μας κινητοποιεί να επιτύχουμε το στόχο μας. Για τα άτομα όμως που υποφέρουν από κοινωνική φοβία αυτό το φυσιολογικό και δικαιολογημένο άγχος παίρνει άλλες διαστάσεις.


Κοινωνική Φοβία ή Κοινωνικό Άγχος


Ως φοβία θεωρείται η κάθε μη ρεαλιστική και συνήθως ακραία αντίδραση φόβου που προκαλείται αυτόματα, δεν μπορεί να ελεγχθεί με τη θέλησή μας και οδηγεί σε μια αποφευκτική συμπεριφορά. Τα άτομα που υποφέρουν από φοβίες έχουν επίγνωση της υπερβολής τους, άσχετα αν δεν μπορούν να την ελέγξουν.
Το κοινωνικό άγχος μπορεί να περιορίζεται σε ένα μόνο είδος κοινωνικών καταστάσεων (π.χ. μόνο όταν απαιτείται από το άτομο να αναλάβει δραστηριότητα μπροστά σε κοινό) ή να εμφανίζεται σε κάθε είδους κοινωνική συναναστροφή. Η κοινωνική φοβία αναφέρεται στο φόβο του ατόμου ότι θα γίνει αντικείμενο παρατήρησης και κριτικής από τους γύρω του. Το άτομο που υποφέρει από κοινωνική φοβία αισθάνεται ότι στις κοινωνικές του συναναστροφές αποτελεί το επίκεντρο της προσοχής, ότι οι γύρω του παρατηρούν και σχολιάζουν αρνητικά τα λόγια, τις πράξεις του και γενικά την παρουσία του, γεγονός που του προκαλεί άγχος και ντροπή.
Η κοινωνική φοβία συγκαταλέγεται στις αγχώδης διαταραχές. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα αυτά είναι τόσο έντονα που μας απασχολούν πάντα σε καταστάσεις στις οποίες θεωρούμε ότι γινόμαστε αντικείμενο κριτικής και παρατήρησης από τους άλλους και τις οποίες οι άλλοι αντιμετωπίζουν με λιγότερο άγχος. Το άτομο ταράζεται πολύ στην ιδέα και φοβάται ότι θα βρεθεί σε αμηχανία από κάτι που δεν κάνει σωστά το ίδιο ή επειδή θα το σχολιάσουν οι άλλοι ακόμα κι όταν κάνει κάτι με το σωστό τρόπο. Βασικό χαρακτηριστικό των ατόμων αυτών είναι ο έντονος φόβος κριτικής και ταπείνωσης. Σκέφτεται ότι οι άλλοι θα τον παρατηρούν, θα εξετάζουν προσεκτικά κάθε του κίνηση. Αναμένει ότι θα γελοιοποιηθεί, θα υποτιμηθεί, και ότι οι άλλοι θα κάνουν προσβλητικά και αποδοκιμαστικά σχόλια και όταν μπορεί αποφεύγει αυτές τις καταστάσεις.
Συχνά ακόμα αισθάνεται θλίψη, μοναξιά και ότι είναι αποκομμένο από τους άλλους, κάτι ωστόσο φυσιολογικό και αναμενόμενο αφού και το ίδιο αποφεύγει την αλληλεπίδραση μαζί τους. Επίσης, τα άτομα με κοινωνική φοβία έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, μειωμένη αυτοπεποίθηση και αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους. Σκέφτονται ότι δεν έχουν τις κοινωνικές δεξιότητες που οι άλλοι έχουν για να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τέτοιες καταστάσεις. Πιστεύουν ότι όλοι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα σε διάφορους τομείς της ζωής τους ενώ για τον εαυτό τους πιστεύουν ότι κάνουν συνέχεια και μόνο λάθη, κυρίως στις συναναστροφές τους με άλλους ανθρώπους. Ωστόσο συχνά αναγνωρίζουν ότι το άγχος τους και οι φόβοι τους είναι υπερβολικοί αλλά παραβλέπουν τις εμπειρίες στις οποίες τα έχουν καταφέρει εξίσου καλά με τους άλλους και εμμένουν στις ίδιες δυσλειτουργικές και στρεσογόνες σκέψεις.


Υπάρχουν 2 κατηγορίες κοινωνικής φοβίας .

Η πρώτη κατηγορία είναι η ειδική κοινωνική φοβία όπου το άτομο φοβάται να προβεί σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, όταν το παρατηρούν άλλα πρόσωπα, π.χ. πολλά άτομα αποφεύγουν να τρώνε μπροστά σε τρίτους, να γράφουν, να μιλάνε μπροστά σε κοινό, να απευθύνονται σε άτομα κύρους κ.α. Η δεύτερη κατηγορία είναι η γενικευμένη κοινωνική φοβία όπου το άτομο φοβάται την κριτική από τρίτους σε μια πληθώρα καταστάσεων της καθημερινής ζωής.
Η κοινωνική φοβία παρατηρείται συχνά τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Έρευνες δείχνουν ότι 3% ως 13% των ανθρώπων εμφανίζουν αυτή τη διαταραχή κατά την διάρκεια της ζωής τους. Τις περισσότερες φορές η κοινωνική φοβία εμφανίζεται στις ηλικίες από 5 έως 13 χρονών, ωστόσο αρκετές φορές εμφανίζεται και μετά τα 25 χρόνια.

Οι Αιτίες Εκδήλωσης της Κοινωνικής Φοβίας
• Τραυματικά γεγονότα. Το άτομο σκέφτηκε ή παρατήρησε ότι οι άλλοι φέρονται υποτιμητικά σε αυτό κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας με αποτέλεσμα να αξιολόγησε ως αρνητική την εμπειρία και έκτοτε να αποφεύγει παρόμοιες καταστάσεις.
• Μίμηση προτύπων. Το άτομο έμαθε να φοβάται ορισμένες καταστάσεις παρατηρώντας τις αντιδράσεις και υιοθετώντας τις αντιλήψεις άλλων προσώπων κυρίως εκείνων που θεωρεί σημαντικά στη ζωή του.
• Υπάρχουν ενδείξεις ότι παίζουν ρόλο, μεταξύ άλλων παραγόντων, και η γονιδιακή προδιάθεση του ατόμου
Συνήθη Συμπτώματα
Όταν ένα άτομο εκτίθεται στο φοβικό του αντικείμενο ή σε μια φοβική του κατάσταση, τότε παρατηρούνται μία σειρά από σωματικές, συμπεριφοριστικές γνωστικές και συναισθηματικές αντιδράσεις, όπως ακριβώς και σε μία έντονη κρίση άγχους/πανικού. Με άλλα λόγια, το σώμα καλείται να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα και να είναι προετοιμασμένο για άμεση αποφυγή και φυγή.
Συνεπώς, κάθε φορά που το άτομο εκτίθεται κοινωνικά εκδηλώνει συγκεκριμένες:
Σωματικές αντιδράσεις: όπως το κοκκίνισμα του προσώπου, η ναυτία ,ο εμετός, η συχνουρία, η ταχυκαρδία, η εφίδρωση, ο κόμπος στο λαιμό, οι κράμπες στο στομάχι και αδυναμία ελέγχου της αναπνοής.
Συμπεριφοριστικές αντιδράσεις: πχ η αποφυγή ή η φυγή από την κατάσταση που προκαλεί φόβο
Γνωστικές αντιδράσεις: πχ σκέψεις του τύπου «Τώρα θα πεθάνω», «Θα λιποθυμήσω μέσα στον κόσμο και θα γίνω ρεζίλι» κ.ά.
Συναισθηματικές αντιδράσεις: Κινητοποιούνται πολλά και επώδυνα συναισθήματα όπως φόβος, θυμός, απόγνωση κ.ά.
Όταν τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται σε συνάρτηση με καθημερινές καταστάσεις που δεν είναι αλλά βιώνονται ως «απειλητικές», τότε η ψυχική οδύνη είναι μεγάλη. Η κοινωνική φοβία μπορεί να συνυπάρχει με κατάθλιψη ,διαταραχή πανικού και άλλες φοβίες
Πώς Αντιμετωπίζεται;
Ο πιο αποτελεσματικός και ενδεδειγμένος τρόπος για την αντιμετώπιση της κοινωνικής φοβίας είναι η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία. Η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία αφορά στην τροποποίηση τόσο του τρόπου σκέψης του ατόμου όσο και της συμπεριφοράς του.
Σχετικά με τον τρόπο σκέψης του το άτομο θα προσπαθήσει με την βοήθεια του ψυχολόγου, να αντικαταστήσει τις δυσλειτουργικές σκέψεις του, με ρεαλιστικές σκέψεις, στηριζόμενες στην αντικειμενική πραγματικότητα. Μέσα από τη Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία γίνεται προσπάθεια να αναδομηθεί η αντίληψη του ατόμου ότι οι γύρω του το κρίνουν και το παρατηρούν διαρκώς.
Στόχος είναι να συνειδητοποιήσει το άτομο ότι αυτή του η αντίληψη δεν είναι ρεαλιστική και να την αντικαταστήσει με μια αντίληψη που να ανταποκρίνεται στην αντικειμενική πραγματικότητα, μια ρεαλιστική δηλαδή αντίληψη.
Η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο στις σκέψεις, όσο και στη συμπεριφορά του ατόμου. Μέσα από τη θεραπεία το άτομο μαθαίνει τεχνικές ώστε να αντιμετωπίσει το πρόβλημά του με επιτυχία. .

Ζησίμου Βασιλική - Σύμβουλος ψυχικής υγείας

InterNus - Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Published in Articles

Καργάκης Εμμανουήλ

Ο Καργάκης Εμμανουήλ και οι συνεργάτες του εργάζονται στα γραφεία τους σε Ηράκλειο & Χανιά Κρήτης, παρέχοντας Γνωστική Συμπεριφορική  Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική εφήβων και ενηλίκων. 

 

Επικοινωνία

Γ. Παπανδρέου 17, Ηράκλειο
    2811113681, 6946253300
 
Μυλωνογιάννη 23, Χανιά
    2821111704, 6974394497

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

9.00 am to 9.00 pm

Lat: 35.331749 | Long: 25.138443

banner