Καλέστε με στο SKYPE

Γ. Παπανδρέου 17 - Ηράκλειο, t: 2811 113681 - 6946253300

Μυλωνογιάννη 23 - Χανιά , t: 2821 1117046974394497

Άρθρα Ψυχολογίας

Όλοι μας ακούμε συχνά τις αρνητικές επιδράσεις που έχουν στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών οι συγκρούσεις και οι τσακωμοί των γονιών, ιδιαίτερα όταν αυτές λαμβάνουν χώρα παρουσία των παιδιών. Βασισμένοι σε αυτό, πολλοί γονείς καταλήγουν στην ιδέα ότι οφείλουν να αποκρύπτουν παντελώς τις συζυγικές διαφωνίες από τα παιδιά τους. Ακόμα κι αν κάποιος βρίσκει την ιδέα αυτή ελκυστική και καλή, όλοι συμφωνούμε πως κάτι τέτοιο είναι απλά ανέφικτο και μη ρεαλιστικό. Οι συγκρούσεις και τα αρνητικά συναισθήματα που προκύπτουν από αυτές είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της καθημερινής ζωής των ζευγαριών. Ερευνητικά γνωρίζουμε πως ζευγάρια που μπορούν να εκφράζουν ανοιχτά τις διαφωνίες τους και να επεξεργάζονται τις αναπόφευκτες διαφορές τους έχουν μακροπρόθεσμα πιο υγιείς και ευτυχισμένες σχέσεις.
Αυτό που συστήνεται να θυμούνται οι γονείς είναι πως δεν είναι η ίδια η σύγκρουση αλλά η διαχείρισή της που κάνει τη διαφορά. Αν μάθουμε να διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μας με τρόπο τέτοιο ώστε να λειτουργήσουμε σαν ένα θετικό παράδειγμα για τα παιδιά κι όχι σαν μία τραυματική εμπειρία, μπορούμε να τσακωνόμαστε ελεύθερα! Και όπως όλα τα πράγματα σε μία λειτουργική οικογένεια, έτσι και οι καβγάδες έχουν τους κανόνες τους.


Κανόνας 1. Δεν εμπλέκουμε τα παιδιά στις μεταξύ μας συγκρούσεις
Η διαδικασία της επίλυσης μίας σύγκρουσης δεν είναι μία εύκολη κατάσταση και σίγουρα, ξεπερνά τις δυνατότητες ενός μικρού παιδιού. Καμιά φορά η αναστάτωση στο σπίτι είναι τέτοια που το ίδιο το παιδί προσπαθεί να υιοθετήσει το ρόλο του διαμεσολαβητή ή του «πυροσβέστη» ανάμεσα στους γονείς. Συχνά στο επίκεντρο το παιδί βιώνει συναισθήματα ντροπής, ενοχής και φόβου και άγχους, ιδιαίτερα έντονα όταν μάλιστα οι γονείς χρησιμοποιούν το παιδί σαν ενδιάμεσο («πες στον πατέρα σου ότι..») ή όταν του ζητούν να κρατήσει κάποιο μυστικό από τον άλλο γονέα («μην πεις στη μαμά ότι ...»). Χρήσιμο είναι να διαβεβαιώσετε λεκτικά το παιδί ότι δεν ευθύνεται το ίδιο για τη διαφωνία και πως καμιά φορά οι γονείς διαφωνούν στην προσπάθειά τους να βρουν την καλύτερη για όλους λύση. Τονίζουμε πως οι γονείς ξέρουν πώς να λύσουν τη διαφωνία τους και πως η επίλυση είναι καθαρά θέμα των γονιών.


Κανόνας 2. Δεν χρησιμοποιούμε τα παιδιά σαν όπλα
Δύο γονείς θυμωμένοι ή εξοργισμένοι ο ένας με τον άλλον δεν είναι απίθανο, πάνω στην παρόρμηση της στιγμής να μπουν στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν τη σχέση με τα παιδιά τους , προκειμένου να πληγώσουν ο ένας τον άλλον. Το πιο σημαντικό όλων είναι οι γονείς να διαχωρίζουν τους ρόλους τους: είναι πληγωμένοι σύζυγοι αλλά είναι και γονείς. Ως γονείς οφείλουν να προστατεύσουν το παιδί τους, όσο δύσκολο κι αν φαίνεται εκείνη την ώρα με το να μη μιλάνε υποτιμητικά ο ένας για τον άλλον, ούτε με το να προσπαθούν να αποξενώσουν το παιδί από τον ένα γονέα εκβιάζοντας έτσι την εξουσία του ενός προς τον άλλον. Όταν το παιδί εισπράξει κάτι τέτοιο, μπερδεύεται μη ξέροντας πώς να ανταποκριθεί σε αυτό ώστε να μη το απορρίψει ο ένας από τους δύο γονείς και αγχώνεται σηκώνοντας το βάρος της ευθύνης για την αποκατάσταση της διαφωνίας των ενηλίκων.


Κανόνας 3. Φροντίζουμε το παιδί να δει ότι η σύγκρουση επιλύθηκε
Έχουμε δικαίωμα να θυμώνουμε και να καβγαδίζουμε μπροστά στα παιδιά, στη βάση του ότι δεν είμαστε ρομπότ να ελέγχουμε κάθε μας παρόρμηση, όμως έχουμε και υποχρέωση να δίνουμε στα παιδιά μας σωστά μηνύματα για την επίλυση των προβλημάτων και των συγκρούσεων. Είναι εντάξει το παιδί μας να μας δει να μαλώνουμε αν λίγο μετά μας δει και να συμβιβαζόμαστε, και να ζητάμε συγγνώμη και να αγκαλιάζουμε ο ένας τον άλλον τρυφερά. Μέσα από τις διεργασίες αυτές μεγαλώνουμε παιδιά συναισθηματικά υγιή, που δεν συνδέουν το θυμό με την έλλειψη αγάπης και που δε θα φοβούνται αργότερα να διεκδικούν την άποψή τους, εφ' 'όσον θα έχει γίνει βίωμά τους πως οι συγκρούσεις δε σηματοδοτούν το τέλος μιας σχέσης, αλλά σηματοδοτούν νέες λύσεις που είναι απαραίτητες για την εξέλιξη όλης της οικογένειας.


Κανόνας 4. Αναπτύσσουμε δίκτυα συναισθηματικής υποστήριξης για τα παιδιά μας
Το να υπάρχουν γύρω από το παιδί σταθερά και υποστηρικτικά δίκτυα, είτε αυτά περιλαμβάνουν φίλους, είτε συγγενείς, είτε εκπαιδευτικούς φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά για ένα παιδί, ιδιαίτερα όταν στο στενό οικογενειακό του περιβάλλον υπάρχει ένταση. Συνίσταται να αξιοποιείται η επαφή του παιδιού με άλλα υγιή περιβάλλοντα, έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος να στραφεί το παιδί σε παραβατικά πλαίσια ή σε αποκλίνουσες ομάδες συνομηλίκων.


Κανόνας 5. Μιλάμε στα παιδιά για αυτό που συμβαίνει και αξιοποιούμε τη συναισθηματική αγωγή
Η συζήτηση με το παιδί για τα συναισθήματά του σε σχέση με τις συζυγικές προστριβές δεν είναι και η πιο εύκολη διαδικασία. Όσο άσχημα κι αν αισθανόμαστε εμείς σαν ενήλικες, βοηθάει να σκεφτόμαστε πόσο πιο άσχημα νιώθει ένα παιδί και πόσο πιο ανίκανο να διαχειριστεί αυτό που συμβαίνει. Χρειάζεται λοιπόν την καθοδήγησή μας, την ήρεμη αντίδρασή μας μετά τη σύγκρουση, τη διαβεβαίωσή μας ότι οι γονείς ξέρουν να λύνουν τις διαφωνίες που προκύπτουν και πως δεν ευθύνεται το παιδί για αυτές και την ενθάρρυνσή μας να μιλήσουν τα ίδια για το πώς νιώθουν. Περιγράφουμε με ήρεμη φωνή το τι συνέβη και εξηγούμε πως οι δύο γονείς αναζητούν την καλύτερη λύση για όλους μες το σπίτι.


Οι αναστατώσεις, οι αλλαγές και οι συζυγικές συγκρούσεις είναι που δημιουργούν και διατηρούν τους μόνιμους και σταθερούς δεσμούς μες την οικογένεια και αν αυτό το μεταβιβάσουμε σαν γνώση στα παιδιά μας, μάλλον πως θα τους έχουμε κάνει ένα σπουδαίο δώρο για την ενήλικη ζωή τους.

Κονιδάκη Ελπίδα- Ψυχολόγος
InterNus- Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας

Published in Articles
Τετάρτη, 18 Μαϊου 2016 00:00

Ζήλεια: Αντιμετωπίζεται;

Η ζήλεια είναι ένα ισχυρό συναίσθημα που όλοι έχουμε βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή μας. Στην πιο ήπια μορφή της, η ζήλεια μπορεί να είναι μια προσωρινή κατάσταση που πυροδοτείται από μια εκλαμβανόμενη απειλή προς μια σημαντική σχέση. Στην πιο παθολογική της μορφή, μπορεί να γίνει διαρκής, ψυχοφθόρα και καταστροφική προς τη σημαντική σχέση. Τα άτομα διαφέρουν ως προς τον τρόπο που βιώνουν τη ζήλεια, με βάση παράγοντες όπως εμπειρίες του παρελθόντος, αυτοεκτίμηση, ταυτότητα και εικόνα του εαυτού, αισθήματα αυταξίας και βασική εμπιστοσύνη. Πέρα από το προσωπικό κόστος, η ζήλεια μπορεί να έχει σοβαρές διαπροσωπικές επιπτώσεις.
Η συστημική- οικογενειακή θεωρία και πρακτική, όπως εκφράζεται στο έργο των Erickson, Haley, Watzlawick, Weakland, και Fisch, παρέχει ένα συνεκτικό μοντέλο για την κατανόηση της ζήλειας. Οι Watzlawick κά., δείχνουν πώς μπορεί να ενεργοποιηθεί ένα σύστημα ζήλειας και πώς μπορεί να διατηρηθεί και να διαιωνίζεται μέσα από τις λύσεις που δοκιμάζονται και από τους δύο συντρόφους. Περιγράφουν μια γυναίκα που νιώθει ότι ο άνδρας της δεν μοιράζεται αρκετά πράγματα μαζί της. Δείχνουν ότι η λύση της γυναίκας να ρωτά συνέχεια τον άνδρα μπορεί να κάνει τον άνδρα να κατακρατά τις πληροφορίες ακόμα πιο πολύ. Η λύση που δοκιμάζει, να κατακρατά πληροφορίες, οδηγεί σε πιο επίμονες προσπάθειες της γυναίκας να "εξακριβώσει", και τελικά οδηγεί σε περισσότερη ζήλεια και καχυποψία. Το παράδειγμα αυτό δείχνει πώς μπορεί να εδραιωθεί ένα παιχνίδι χωρίς τέλος. Η ζηλιάρα σύντροφος βρίσκεται σε μια κατάσταση όπου δεν μπορεί ποτέ να νικήσει, αφού το να ρωτά οδηγεί σε μια θυμωμένη απόκρυψη ή σε εκβιαζόμενη καθησύχαση η οποία τελικά δεν καθησυχάζει. Ο μη ζηλιάρης σύντροφος παγιδεύεται επίσης σε μια κατάσταση όπου δεν μπορεί να νικήσει, αφού κατακρατώντας πληροφορίες αυξάνει τη δυσπιστία.
Ένας άλλος φαύλος κύκλος είναι αυτός όπου το μέλος που ζηλεύει σταδιακά βυθίζεται σε μια θέση κατώτερη στην ιεραρχία του ζευγαριού, ενώ το μέλος που δε ζηλεύει ανέρχεται, αντιστρόφως ανάλογα σε μια θέση ανώτερη ιεραρχικά και είναι εκείνο που κατέχει την εξουσία και τον έλεγχο τελικά στη σχέση. Αυτή η συμπληρωματική σχέση, όταν μεγεθυνθεί, έχει ως επακόλουθο ο ένας σύντροφος να υποτιμάται και ο άλλος να υπερεκτιμάται.
Στην καθημερινή θεραπευτική πρακτική με ζευγάρια χρησιμοποιούνται τεχνικές κοινής λογικής, όπως π.χ. η διευκόλυνση του ζευγαριού να επικοινωνήσει πιο ανοιχτά, να κατανοήσει τις ανάγκες και τα συναισθήματα ο ένας του άλλου, η διευκρίνιση θεμάτων, και η διόρθωση παρεξηγήσεων και διαστρεβλώσεων. Όταν μια τέτοια πρακτική δεν βοηθήσει στην τροποποίηση του προβλήματος, όταν π.χ. οι φαύλοι κύκλοι κλιμακωθούν ή επιδεινωθούν ή όταν οι άμεσες μέθοδοι αποτύχουν, τότε χρειάζονται πιο δραστικές παρεμβάσεις.
Διευκρίνιση και καθησυχασμός:
Όταν δεν υπάρχει απειλή για τη συζυγική σχέση, η πιο απλή και άμεση προσέγγιση για το πρόβλημα της ζήλειας είναι να αναγνωριστούν τα θέματα και να καθησυχαστεί ο ζηλιάρης σύντροφος ότι οι φόβοι του είναι αβάσιμοι. Όταν διευκρινίζονται τα θέματα είναι σημαντικό να εξετάζονται οι "υποψίες" του ζηλιάρη. Συχνά σε μια κατάσταση αποδίδονται περισσότερα από όσα υπάρχουν.
Παραδοχή της ζήλειας:
Μερικές φορές αυτός που ζηλεύει έχει δυσκολία να παραδεχτεί ότι ζηλεύει. Μπορεί να χρησιμοποιεί μια τακτική σκόπιμης απόκρυψης των αληθινών συναισθημάτων και ανησυχιών του ενώ θέτει δήθεν αδιάφορα "κλεφτά" ερωτήματα. Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια προσέγγιση επικοινωνίας η οποία τονίζει την αξία που έχει να αναγνωρίζει κανείς τα συναισθήματα του και να κάνει καθαρές δηλώσεις τύπου "σε πρώτο πρόσωπο". Το να γίνεται το πρόβλημα ρητό μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο ενσυναισθητική αντίδραση από τον άλλον σύντροφο, κι έτσι να διευκολυνθεί η επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος ζήλειας.
Περιβαλλοντική Αλλαγή:
Η άμεση, ειλικρινής επικοινωνία από μόνη της συχνά δεν εγγυάται την επίλυση των ζητημάτων ζήλειας. Σε μερικές περιπτώσεις, για να βελτιωθεί η κατάσταση μπορεί να χρειάζεται μια αλλαγή περιβάλλοντος, π.χ. μετακόμιση σε νέα γειτονιά ή λήξη μιας συγκριμένης σχέσης ή απομάκρυνση από το ερέθισμα που προκαλεί το αρνητικό συναίσθημα.
Ενσυνείδητη Ειλικρίνεια:
Δεν είναι ασυνήθιστο ο σύντροφος του ζηλιάρη να κατακρατά πληροφορίες που μπορεί να παρεξηγούνται και να πυροδοτούν μια αντίδραση ζήλειας. Η κατακράτηση πληροφορίας είναι μια προστατευτική στρατηγική που χρησιμοποιείται συχνά αλλά που μπορεί να δράσει σαν μπούμερανγκ αν ο ζηλιάρης σύντροφος ανακαλύψει τις πληροφορίες που αποσιωπήθηκαν. Αν αποκαλυφθεί, η αθώα συνάντηση που δεν αναφέρθηκε από φόβο μιας υπερβολικής αντίδρασης γίνεται απόδειξη ότι πράγματι κάτι σημαντικό συνέβη. Η αποτυχία να αναφερθεί το γεγονός αποκτά ακόμα πιο επικίνδυνη σημασία και η αρχική προσπάθεια να αποφευχθεί μια αντίδραση ζήλειας οδηγεί ακριβώς σε αυτήν την αντίδραση. Τώρα, αυτός που ζηλεύει είναι πεπεισμένος ότι ο σύντροφος του δεν είναι αξιόπιστος. Η ενσυνείδητη ειλικρίνεια στοχεύει στην αντιμετώπιση αυτής της επίπτωσης μπούμερανγκ που έφερε η απόκρυψη. Έτσι, συστήνεται στον σύντροφο να γίνει όσο γίνεται πιο ειλικρινής και πολύ λεπτομερής σχετικά με την ημέρα του γεγονότος και να πλημμυρίσει τον ζηλιάρη με εξαντλητικές πληροφορίες. Επειδή ο ζηλιάρης τείνει να νιώθει αποκλεισμένος και να υποψιάζεται ότι κάθε είδους μυστικά γεγονότα έχουν συμβεί, η προσέγγιση να πλημμυριστεί με λεπτομέρειες μπορεί να καταφέρει να διαλύσει τις υπάρχουσες υποψίες.
Η Τεχνική της Προσποίησης:
Κατά κανόνα, η συμπεριφορά ζήλειας, με τα σύνοδα χαρακτηριστικά της όπως απαιτήσεις, ανάκριση, γκρίνια, συνεχή ανεύρεση λαθών, προκαλεί μια αρνητική αντίδραση από τον σύντροφο. Αν ένας άνθρωπος που ζηλεύει μπορεί να ελέγχει τη συμπεριφορά ζήλειας και να δρα με τρόπο που δε δείχνει ζήλεια, τα αισθήματα ζήλειας μπορούν να διαλυθούν με τον καιρό. Αν αυτός που ζηλεύει μπορέσει να δεχτεί αυτήν την ιδέα σαν μια δυνατή κατασκευή και μπορέσει να μάθει να "παίζει" το ρόλο ενός ανθρώπου που δεν ζηλεύει, αυτή η φαινόμενη αλλαγή μπορεί να εκλύσει μία πιο ευνοϊκή συμπεριφορά από τον άλλο σύντροφο και ο ζηλιάρης μπορεί, με τη σειρά του, να καταλήξει να νιώθει πιο ασφαλής και να σκεφτεί πιο λογικά ακολουθώντας αυτήν την αλλαγή στη συμπεριφορά.
Αναπλαισίωση:
Η αλλοίωση της γλώσσας της ζήλειας μπορεί να έχει επιπτώσεις στην αντίληψη που έχει το ζευγάρι για τη ζήλεια. Οι λέξεις προσδίδουν έννοια γι' αυτό αν λέξεις όπως «παρανοϊκός», «κυριαρχικός», «παράλογος» αντικατασταθούν με λέξεις διαφορετικού νοήματος, όπως «παθιασμένος», «πιστός», «ρομαντικός» κλπ, η ίδια κατάσταση της ζήλειας μπορεί να αναπλαισιωθεί σε κάτι θετικό.
Προφανώς οι καταστάσεις της πραγματικής ζωής είναι πολύ πιο περίπλοκες, και η ζήλια μπορεί να είναι μόνο μια πλευρά από τις δυσκολίες του ζευγαριού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί η αντιμετώπιση μόνο της ζήλιας να είναι αρκετή για να αποκατασταθεί μια ικανοποιητική συζυγική σχέση. Σε άλλες περιπτώσεις, το ζήτημα της ζήλιας μπορεί να χρησιμεύσει σαν σημείο εισόδου σε ένα ευρύτερο σύστημα, επιτρέποντας την αντιμετώπιση ευρύτερων θεμάτων.


Βιβλιογραφική πηγή: Wilner, R.S., Breit, M. (1983) Jealousy: Interventions in Couples Therapy, Family Process 22:2.

ΚΟΝΙΔΑΚΗ ΕΛΠΙΔΑ - ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΧΑΝΙΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Published in Articles
Τετάρτη, 29 Απριλίου 2015 00:00

Άγχος αποχωρισμού μικρής ηλικίας

Στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας (περίπου 2 χρονών) παρατηρείται το φαινόμενο του έντονου άγχους, ανασφαλειών και φόβων, όταν έρθει η στιγμή να πάνε είτε στον παιδικό σταθμό είτε αργότερα στο σχολείο. Η αρχή της σχολικής χρονιάς σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη νηπιακή στη παιδική ηλικία. Η στιγμή που το παιδί ξεκινάει το σχολείο ισοδυναμεί με ένα δεύτερο απογαλακτισμό. Είναι ένα ακόμα σημαντικό βήμα προς την ανεξαρτησία του και ως εκ τούτου είναι δύσκολο τόσο για το ίδιο όσο και για τους γονείς. Η αρχή της σχολικής χρονιάς είναι μια έντονη περίοδος στη ζωή κάθε οικογένειας και κυρίως στην περίπτωση που το παιδί πηγαίνει πρώτη φορά στο σχολείο.
Τα έντονα συναισθήματα που βιώνουν τα παιδιά είναι φυσιολογικά για την ηλικία που είναι , διότι πρέπει να απομακρυνθούν από το σπίτι τους ή να αποχωριστούν αγαπημένα τους πρόσωπα. Όταν όμως αυτό το άγχος παραμένει και παρατείνεται, είναι δυσανάλογο με την ηλικία του παιδιού (πέρα από την ηλικία των 5 ετών)και πλήττει την κοινωνική του λειτουργικότητα, τότε αποτελεί ένδειξη διαταραχής του «άγχους αποχωρισμού».

Από την πλευρά των γονιών.. Ένας φαύλος κύκλος αλληλεπίδρασης συναισθημάτων μεταξύ γονιών και παιδιού..

Καθώς το παιδί αναπτύσσεται το άγχος των γονιών μεγαλώνει. Η αρχή της σχολικής χρονιάς είναι ένα γεγονός που επιφέρει άγχος και αναστάτωση στους γονείς. Μεγαλύτερη ανησυχία παρατηρείται όμως σε γονείς με παιδιά που ετοιμάζονται να πάνε στη πρώτη τάξη του δημοτικού.
«Το άγχος του αποχωρισμού», συνήθως εμφανίζεται όταν το παιδί νιώθει ευάλωτο και αδύναμο μέσα στις οικογενειακές σχέσεις. Η οικογένεια ενός παιδιού που εμφανίζει άγχος αποχωρισμού συνήθως έχει το εξής προφίλ: Η μητέρα είναι αγχωτική ,φοβική και υπερπροστατευτική απέναντι στο παιδί της. Μπορεί να μην έχει καλές σχέσεις με το σύζυγο της με αποτέλεσμα να προσκολλείται στο παιδί της, το οποίο καλύπτει το αίσθημα του κενού που η ίδια βιώνει. Ανησυχεί μήπως δεν τα καταφέρει εκείνο, όμως ,ουσιαστικά προβάλλει το δικό της το φόβο. Το παιδί με την σειρά του αντιλαμβάνεται το αίτημα της μητέρας και απαντά ασυνείδητα στο αίτημα της. Ο πατέρας από την άλλη πλευρά είναι ανασφαλής, αδύναμος ή συναισθηματικά απών.
Επίσης άλλες περιστάσεις οι οποίες ευνοούν την εμφάνιση του άγχους αποχωρισμού στα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορεί να είναι οι εξής : διαζύγιο ανάμεσα στους γονείς, θάνατος ή κάποια άλλη συναισθηματική απώλεια, ασθένεια σε κάποιο μέλος της οικογένειας , η γέννηση ενός άλλου παιδιού , φυσική ή συναισθηματική απουσία κάποιου από τους δύο γονείς κ.α.

Συμπτώματα άγχους της παιδικής ηλικίας:

  • ευερεθιστότητα
  • υπερβολική ανησυχία όταν πρόκειται να αποχωριστεί τους γονείς του
  • έντονη απροθυμία ή γεμάτη πανικό άρνηση να πάνε στο σχολειό
  • ντροπαλότητα
  • έμμονες ιδέες/ φοβία μήπως αρρωστήσει το ίδιο ή κάποιο αγαπημένο του πρόσωπο
  • μειωμένη κοινωνικότητα και δυσκολία δημιουργίας σχέσεων με άλλα παιδιά καθώς και προσαρμογής στις νέες καταστάσεις που παρατηρούν στο σχολείο
  • άρνηση να μείνει μόνο του
  • σωματικές ενοχλήσεις [πονοκεφάλους, στομαχόπονους , ζαλάδες, κόπωση , ναυτία, νυχτερινή ενούρηση, διαταραχές διατροφής και ύπνου (επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες με θέμα τον αποχωρισμό), εφίδρωση, ζάλη, κοκκίνισμα του προσώπου, ταχυπαλμία, ναυτία και ταχυπαλμία]

Ιδέες για γονείς που θα βοηθήσουν στην ομαλή ένταξη και προσαρμογή του παιδιού στο σχολείο

«Η συμβολή των γονιών στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση του άγχους στη παιδική ηλικία είναι απαραίτητη και αποτελεί το βασικότερο κριτήριο για την προσαρμογή του στο σχολικό περιβάλλον».

  • Την πρώτη ημέρα του σχολειού, το παιδί είναι σημαντικό να συνοδεύεται από κάποιο γονιό (ή και τους δυο) ο όποιος θα φροντίσει να μην αργοπορήσει. Την στιγμή του αποχωρισμού το παιδί ενδέχεται να κλάψει. Χωρίς ανησυχία, ένα αντάλλαγμα με ένα φιλί και μια διαβεβαίωση για την αγάπη τους και για την επιστροφή τους μετά το τέλος της σχολικής ημέρας, θα βοηθήσει τον αποχωρισμό. Αν το άγχος και η ανησυχία του παιδιού παραμένει, αποφύγετε να παραμένετε περισσότερο μαζί του, (ίσως να μην βοηθήσει στην προσαρμογή του). Η απομάκρυνση του γονιού όσο σκληρή και να φαίνεται είναι η μόνη επιλογή
  • αφιέρωση περισσότερου χρόνου και προσοχή στο παιδί και αφήνοντας κατά μέρος άλλες ασχολίες. Απαραίτητη διαδικασία αποτελεί η προετοιμασία του παιδιού για την ένταξη του στο σχολείο ξοδεύοντας χρόνο με τους γονείς του, για την αγορά σχολικού εξοπλισμού αφήνοντας το να κάνει αυτό τις επιλογές
  • οι γονείς θα χρειαστεί να εξασφαλίσουν ένα οικογενειακό περιβάλλον στο όποιο το παιδί να αισθάνεται αγάπη, αποδοχή, ασφάλεια και στοργή. Σε περίπτωση όμως που το άγχος του παιδιού παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρεάζει τη λειτουργικότητα του, οι γονείς θα χρειαστεί να απευθυνθούν σε κάποιο ειδικό ψυχικής υγείας
  • προετοιμασία του παιδιού μέσω της συζήτησης τονίζοντας με θετικά λόγια τα καινούργια πράγματα που πρόκειται να συναντήσει στο σχολείο (για τις σχέσεις με τους συμμαθητές του, την καινούρια δασκάλα, τα ωραία πράγματα που θα κάνει και θα μάθει, καθώς και ιδιαίτερη αναφορά στην αυλή και το διάλειμμα)
  • αν παρατηρήσετε ότι το παιδί προσπαθεί να αποχωριστεί, επιβράβευση στο νέο του βήμα ανεξαρτητοποίησης
  • αναζητήστε μέσα από τη συζήτηση, το παιχνίδι, τη ζωγραφική, την αφήγηση ιστοριών, πως σκέπτεται, αισθάνεται και ενεργεί παιδί. Με αυτό το τρόπο θα αποκαλυφτούν τα ζητήματα γύρω από το σχολειό που το προβληματίζουν
  • ενθάρρυνση και παρότρυνση των γονιών για συμμετοχή του παιδιού σε διαφορές κοινωνικές, αθλητικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες.
  • προτροπή του παιδιού για ανάληψη ευθυνών και πρωτοβουλιών
  • ενθάρρυνση να εκφράσει το παιδί τις δυσκολίες που τον προβληματίζουν και κατανόηση των συναισθημάτων του
  • αποδοχή συναισθημάτων των παιδιών και αποφυγή αρνητικής κριτικής στάσης για αυτά τα οποία εκφράζει
  • ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης του παιδιού
  • αποβολή άγχους και ανασφαλειών των γονιών. Το «γονικό άγχος» φαίνεται έντονα στα μάτια των παιδιών και τα προετοιμάζει για μια επερχόμενη δύσκολη και απειλητική κατάσταση
  • οι γονείς με ψυχραιμία και υπομονή θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα των παιδιών και να μην πανικοβάλλονται αφού δε πρόκειται για μια παθολογική κατάσταση. Πρέπει να συνειδητοποιήσουν, ότι το κάθε παιδί είναι μια μοναδική και ξεχωριστή προσωπικότητα.
Published in Articles

Τί γίνεται όταν ένας έφηβος βιώνει τον πρώτο χωρισμό;

Γύρω στην εφηβεία τα περισσότερα παιδιά κάνουν την πρώτη τους σχέση και κάπου τότε βιώνουν και την πρώτη τους ερωτική απογοήτευση. Η ερωτική απογοήτευση αποτελεί ένα από τα πιο συχνά φαινόμενα που παρατηρούνται στην εφηβική ηλικία, γιατί ναι μεν πολλοί έφηβοι χωρίζουν συναινετικά ,αρκετοί όμως χωρίζουν με πρωτοβουλία «του άλλου». Έτσι, ο ένας από τους δύο νιώθει εγκαταλειμμένος και βιώνει την απόρριψη. Βέβαια κατά έναν τρόπο η απογοήτευση υπάρχει και στους «συναινετικούς» χωρισμούς, γιατί ο έρωτας έχασε τη γοητεία του και το άλλο πρόσωπο απομυθοποιήθηκε. Η απογοήτευση όμως πονάει πιο πολύ όταν ο ένας από τους δύο εξακολουθεί να βρίσκει το πρώην ταίρι του αναντικατάστατο και επιθυμητό.
Μπορεί το θέμα αυτό να μην απασχολεί τόσο τους μεγαλύτερους και όταν το σκεφτόμαστε να χαμογελάμε ή να το θεωρούμε αδιάφορο, αλλά όταν ένα παιδί σε αυτή την ηλικία βιώνει την απόρριψη, ο πόνος που νοιώθει είναι ασύγκριτος. Μοιάζει με ένα μικρό θάνατο και αισθάνεται ότι ο κόσμος τελειώνει, άλλωστε είναι γνώρισμα αυτής της ηλικίας να νοιώθει κανείς τα πάντα στην υπερβολή. Και παρόλο που η απογοήτευση αυτή είναι συχνά αναμενόμενη στις εφηβικές σχέσεις, η πρόγνωση δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να κάνει τους γονείς να «σαμποτάρουν» την πρώτη ερωτική σχέση των παιδιών τους .Ο έφηβος πρέπει να χαρεί αυτή την πρώτη ερωτική του σχέση και δυστυχώς όταν έρθει η ώρα, θα πρέπει και να απογοητευθεί από αυτήν. Αν η ερωτική απογοήτευση «έρθει», τότε το παιδί θα την αντιμετωπίσει όπως και κάθε άλλη απογοήτευση της ζωής, με όπλο το κουράγιο του, τη βοήθεια των φίλων του και ίσως τη δική μας.
Κάποιες φορές η αρνητική διάθεση που βιώνει ο έφηβος, μπορεί να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα και να γίνεται εμπόδιο στις καθημερινές σου δραστηριότητες. Για παράδειγμα, δε μπορεί να συγκεντρωθεί στο σχολείο, αισθάνεται συνεχώς κουρασμένος/η, δε φροντίζει τον εαυτό του, δεν έχει διάθεση να κάνει απολύτως τίποτα , ούτε να μιλήσει με κανένα, κλαίει χωρίς λόγο και σκέφτεται ότι τίποτα δεν αξίζει τον κόπο. Αισθάνεται αρνητικά για τον εαυτό σου, νιώθει απελπισία, μοναξιά και πόνο, μπορεί ακόμη και να σκέφτεται να κάνει κακό στον εαυτό του. Όλα αυτά τα συναισθήματα μπορεί επίσης να εκδηλώνονται και στο σώμα του με πονοκεφάλους, πόνους στο στομάχι, ανορεξία ή βουλιμία και δυσκολία στον ύπνο.
Μια τέτοια κατάσταση ονομάζεται κατάθλιψη και είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μπορεί να είναι πολύ σοβαρή. Διαφέρει από τη στενοχώρια που όλοι νιώθουμε και μπορεί να συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα.
Παρόλο που όλοι έχουμε κατά καιρούς ένα ή περισσότερα από τα παραπάνω συμπτώματα, ο καθένας μας πρέπει να αρχίσει να ανησυχεί εάν κάποια διαρκούν στους εφήβους περισσότερο από μερικές εβδομάδες/μήνες ή και αν νιώθούν πολύ έντονα « ότι δεν πάει άλλο ». Σ' αυτή την περίπτωση είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι χρειάζόμαστε τη βοήθεια ενός ειδικού.

Σημάδια καταθλιπτικής συμπεριφοράς

Πολλές φορές όμως, σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνει κανείς την κατάθλιψη από τη φυσιολογική εφηβική κατήφεια. Κάνοντας τα πράγματα ακόμη πιο περίπλοκα, οι έφηβοι με κατάθλιψη δεν εμφανίζονται πάντα λυπημένοι, ούτε θέλουν να μένουν μόνοι τους μακριά από την οικογένεια. Για ορισμένους έφηβους, τα συμπτώματα της ευερεθιστότητας, επιθετικότητας και της οργής είναι πιο εμφανή.

Συμπτώματα κατάθλιψης

  • Θλίψη ή απελπισία
  • Ευερεθιστότητα, θυμός ή εχθρότητα
  • Δάκρυσμα ή συχνό κλάμα
  • Απομάκρυνση από τους φίλους και την οικογένεια
  • Αδιαφορία για δραστηριότητες
  • Αλλαγές στις συνήθειες της διατροφής και του ύπνου
  • Ανησυχία και διέγερση
  • Αισθήματα αναξιότητας και ενοχής
  • Έλλειψη ενθουσιασμού και κινήτρων
  • Κόπωση ή έλλειψη ενέργειας
  • Δυσκολία στη συγκέντρωση
  • Σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας

Οι επιδράσεις της κατάθλιψης στους έφηβους

Οι αρνητικές επιπτώσεις της εφηβικής κατάθλιψης δεν είναι απλά η μελαγχολική διάθεση. Οι έφηβοι προσπαθούν με διάφορους τρόπους να αντιμετωπίσουν το συναισθηματικό πόνο τους όπως:

  • Προβλήματα στο σχολείο. Η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει χαμηλή ενέργεια και δυσκολία στη συγκέντρωση. Στο σχολείο θα οδηγήσει στην πτώση των βαθμών και στην κακή επίδοση ενός πρώην καλού μαθητή.
  • Φυγή από το σπίτι. Πολλοί έφηβοι με κατάθλιψη, φεύγουν ή συζητούν να φύγουν από το σπίτι. Αυτή η προσπάθεια είναι απλά μία κραυγή για βοήθεια.
  • Κατάχρηση ναρκωτικών και οινοπνεύματος. Μπορεί να χρησιμοποιούν το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά σε μια προσπάθεια «αυτοθεραπείας» της κατάθλιψης. Δυστυχώς αυτό κάνει τα πράγματα χειρότερα.
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει και να εντείνει τα συναισθήματα της ασχήμιας, της ντροπής, της αποτυχίας και της αναξιότητας.
  • Εθισμός στο διαδίκτυο. Συνήθως καταφεύγουν σε αυτό για να ξεφύγουν από τα προβλήματά τους, αλλά η υπερβολική χρήση του υπολογιστή μεγαλώνει την απομόνωσή τους και τους φέρνει περισσότερη κατάθλιψη. -Απερίσκεπτη συμπεριφορά. Πολλές φορές εμπλέκονται σε επικίνδυνες ή υψηλού κινδύνου συμπεριφορές, όπως η απερίσκεπτη οδήγηση, το υπερβολικό ποτό και το σεξ χωρίς ασφάλεια.
  • Βία. Συνήθως τα αγόρια που είναι θύματα εκφοβισμού γίνονται βίαια. Επιθέσεις στο σχολείο, μίσος για τον ίδιο τον εαυτούς τους και επιθυμία να πεθάνουν είναι αποτελέσματα της βίας αυτής.
  • Έφηβοι με σοβαρή κατάθλιψη, μπορεί να μιλούν για απόπειρα αυτοκτονίας θέλοντας απλά να τραβήξουν την προσοχή. Όμως επειδή αρκετές απόπειρες έχουν κακό τέλος, οι σκέψεις αυτές πρέπει να λαμβάνονται πολύ σοβαρά υπόψη από τους γονείς. Στην πλειοψηφία των αυτοκτονιών των εφήβων, η κατάθλιψη ή άλλη ψυχολογική διαταραχή παίζει πρωταρχικό ρόλο.

Μη αποτελεσματικοί τρόποι που πρέπει να αποφύγουν οι έφηβοι προκειμένου να ξεπεράσουν την σχέση τους

Αρκετές φορές οι έφηβοι προκειμένου να μην αισθάνονται αρνητικά συναισθήματα απο την απώλεια της σχέσης τους, χρησιμοποιούν ορισμένους όχι και τόσο χρήσιμους τρόπους για να αντιμετωπίσουν έναν χωρισμό, όπως:

  • να επιδιώκουν επίμονα την επανασύνδεση όταν ο άλλος το αρνείται και έχει πάρει την οριστική απόφαση του χωρισμού
  • να απομονώνονται και σκέφτονται συνεχώς τη σχέση
  • να πίνουν ή να κάνουν χρήση άλλων ουσιών προκειμένου ν' αντιμετωπίσουν τα αρνητικά συναισθήματα
  • να ξεκινούν μια άλλη σχέση για να νιώσουν καλύτερα για τον εαυτό τους

Τί μπορείτε να κάνετε ως γονείς την περίοδο χωρισμού του παιδιού σας απο την σχέση του

  • Καλό θα ήταν να μην αντιμετωπίσετε το θέμα πεζά. Είναι απλό "θα περάσει" ,δεν φτάνει και δεν θα βοηθήσει το παιδί
  • Μην πιέσετε το παιδί να σας μιλήσει αν δεν είναι έτοιμο. Όταν το θελήσει, θα σας τα πει μόνο του
  • Ακούστε το με προσοχή, χωρίς να ασκείτε κριτική
  • Μην κατηγορήσετε το παιδί σας για την επιλογή του ή τις κινήσεις που έκανε, αλλά ούτε και αυτόν/αυτή που το πλήγωσε
  • Μιλήστε του με τρυφερότητα και κατανόηση και μοιραστείτε μαζί του τις δικές σας εμπειρίες από χωρισμούς, για να καταλάβει ότι συμβαίνει και σε άλλους και ότι μπορεί να ξεπεραστεί
  • Λόγω της απόρριψης που έχει βιώσει χρειάζεται να του τονώσετε την αυτοπεποίθηση
  • Κάντε δραστηριότητες που θα το βοηθήσουν να νοιώσει καλύτερα και να ξεχαστεί
  • Αφήστε το να βρεθεί με φίλους του και να κάνουν τις αναλύσεις τους επί του θέματος

Ιδέες που μπορούν να βοηθήσουν τον έφηβο να διαχειριστεί την απώλεια σχέσης

Να αποδεχτείς το γεγονός ότι η σχέση έχει τελειώσει

Αυτό είναι ένα από τα δυσκολότερα πράγματα σε σχέση με το χωρισμό. Πολλές φορές ελπίζουμε ότι ο/η πρώην σύντροφός μας θα αλλάξει γνώμη και θα θέλει να είναι ξανά μαζί μας. Όμως, τις περισσότερες φορές τα πράγματα δεν είναι έτσι.
Το σημαντικότερο: αν δεν αποδεχτείς ότι η σχέση έχει τελειώσει είναι δύσκολο να προχωρήσεις παρακάτω και να το ξεπεράσεις.

Να κατανοήσεις γιατί τελείωσε η σχέση

Μπορεί ν' αναζητήσεις μια εξήγηση από τον/την πρώην σου, αλλά θα πρέπει να ξέρεις ότι ίσως και να μην μπορεί να σου δώσει απάντηση στο «γιατί;» Τελικά, οι απαντήσεις θα πρέπει να προέρχονται από σένα. Προσπάθησε να δεις τη σχέση ρεαλιστικά και ν' αποδεχτείς το δικό σου ρόλο (καθώς και του/της συντρόφου σου) στο χωρισμό. Ρώτα τον εαυτό σου αν ήσουν πραγματικά ευτυχισμένος/η ή αν η σχέση αυτή πραγματικά κάλυπτε τις ανάγκες σου. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά μπορούν να σε βοηθήσουν στο να καταλάβεις γιατί τελείωσε μία σχέση.

Να διαχειριστείς τα συναισθήματά σου για την απώλεια της σχέσης

Προσπάθησε να διακρίνεις τα συναισθήματα που βιώνεις και να δεις τι τα προκαλεί. Μπορεί να νιώθεις λύπη, θυμό, ενοχή, απελπισία, αλλά και ανακούφιση.
Κάτι που θα σε βοηθήσει πάρα πολύ είναι να μπορείς να μιλήσεις για τα συναισθήματα σου σε κοντινά σου πρόσωπα.

Να αρχίζεις να διοχετεύεις το χρόνο σου αλλού και να συγκεντρωθείς σε άλλα πράγματα

Ένας χωρισμός σημαίνει ότι θα υπάρχουν αναπόφευκτες αλλαγές στην καθημερινότητα σου και ότι τα μελλοντικά σχέδια και οι προσδοκίες σου ίσως να αλλάξουν. Κάτι που βοηθάει πολύ σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι να βρεις νέα πράγματα για να γεμίσεις το χρόνο σου. Αυτά μπορεί να είναι κάποιο νέο χόμπι ή δραστηριότητα ή μια καινούργια φιλία, κτλ.

Να δεις το πώς ο χωρισμός μπορεί να έχει επηρεάσει την αυτοεκτίμηση σου

Πολλές φορές ο χωρισμός είναι ένα πλήγμα στην εικόνα μας, που μπορεί να οδηγήσει σε στεναχώρια και θυμό. Έχει μεγάλη σημασία να είσαι επιεικής με τον εαυτό σου, να προσπαθήσεις να κάνεις ευχάριστα πράγματα και να αποφύγεις να απομονωθείς.
Προσπάθησε να μην γενικεύσεις την εμπειρία αυτή και σε μελλοντικούς συντρόφους, με σκέψεις όπως «κανείς δεν πρόκειται να με ξανά θέλει», «όλοι οι άνδρες είναι το ίδιο» κτλ. Είναι πολύ εύκολο να πέσει κανείς στην παγίδα να κατηγορεί τον εαυτό του και να κάνει σκέψεις όπως «με χώρισε επειδή είμαι άσχημος/η, χοντρός/η, χαζός/η».

 

Άν και το τέλος μιας σχέσης μπορεί να είναι ένα επώδυνο γεγονός, προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία να γνωρίσεις τον εαυτό σου καλύτερα και να αποκομίσεις σημαντικές εμπειρίες. Μερικά πράγματα που θα μάθεις για τον εαυτό σου είναι: ποιες είναι ανάγκες σου σε επίπεδο σχέσεων με τους άλλους, από πού προέρχονται οι ανάγκες αυτές, με ποιους νέους τρόπους μπορείς να τις ικανοποιήσεις και το σημαντικότερο πως μπορείς να διαχειρίζεσαι αποτελεσματικά δυσκολίες και κρίσεις στη ζωή σου;

Published in Articles

Καργάκης Εμμανουήλ

Ο Καργάκης Εμμανουήλ και οι συνεργάτες του εργάζονται στα γραφεία τους σε Ηράκλειο & Χανιά Κρήτης, παρέχοντας Γνωστική Συμπεριφορική  Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική εφήβων και ενηλίκων. 

 

Επικοινωνία

Γ. Παπανδρέου 17, Ηράκλειο
    2811113681, 6946253300
 
Μυλωνογιάννη 23, Χανιά
    2821111704, 6974394497

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

9.00 am to 9.00 pm

Lat: 35.331749 | Long: 25.138443

banner